Reus zonder dialoog

Nietsvermoedend liep Carel Struycken (58) over straat in Los Angeles toen hij het naar zijn hoofd kreeg geslingerd: „We need you for a movie!” De vrouw die in het drukke verkeer op de rem trapte en uit de auto stapte om achter hem aan te gaan, was als ’casting director’ nog op zoek naar een reusachtige acteur voor een komische film, en Struycken voldeed aan het plaatje. Een dag later stond de twintiger op de set van de rockopera ’Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ (1978), samen met de Bee Gees en acteurs Donald Pleasance en Steve Martin.

Struycken kreeg dertig jaar geleden zijn eerste onverwachte rol in een Hollywood-film, vanwege zijn opmerkelijke verschijning. Lengte: 2.13 meter. Schoenmaat: 54. Slank postuur. Langgerekt gezicht. Diep liggende ogen. Prominente schedel- en kaaklijn. Kortom, Mr. Frankenstein in real life.

Hoewel het helemaal niet de bedoeling was, werd de boomlange Hagenaar reus van beroep, in Hollywood. Deze week is Lurch (zo heette hij in de kostelijke zwarte komedie ’The Addams Family’) speciale gast van het Nederlands Film Festival in Utrecht, waar hij vanavond het ’Nederhorror’-programma opent met de première van de Hollandse horrorfilm ’SL8N8’ (spreek uit: Slachtnacht). „Nu de horror steeds dichter bij het echte leven komt, slaat het aan”, zo verklaarde de acteur de hausse aan Nederlandse horrorfilms gisteren op het festival. De eerste prijs die het festival te vergeven had, op de openingsavond, ging alvast naar ’DoodEind’, de spookhuishorror van debutant Erwin van den Eshof.

Struycken kan zelf bogen op een bont repertoire. Komedie, actie, sciencefiction, horror. Het maakt eigenlijk niet zo veel uit. De meeste rollen die hij krijgt aangeboden zijn bijrollen, zonder dialoog. Soms staat er alleen maar ’het monster’ of ’de reus’ achter zijn naam. Door de hypofyse-ziekte acromegalie werd hij niet alleen groot, maar ook sterk. Voordat hij zich liet opereren – om niet jong te sterven – kon hij een auto optillen. Dat laatste kan ook een sterk verhaal zijn.

Struycken speelde in de John Updike-verfilming ’The Witches of Eastwick’ (1987) de assistent van de duivel, die fijn duivels werd gespeeld door Jack Nicholson. De ’heksen’ uit de titel werden vertolkt door Cher, Susan Sarandon en Michelle Pfeiffer. Roem verwierf Struycken vooral als huisbutler Lurch in ’The Addams Family’ (1991) en ’Addams Family Values’ (1993), twee stripverfilmingen van regisseur Barry Sonnenfeld waarmee hij ook de sf-komedie ’Men in Black’ (1997) maakte. Velen zullen hem ook kennen als de telepathische Mr. Homne uit verschillende afleveringen van de populaire tv-serie ’Star Trek: The Next Generation’. Onvergetelijk was hij in ieder geval in ’Twin Peaks’ (1990-1991), de cultserie van David Lynch, waarin hij als The Giant verscheen in de dromen van Special Agent Dale Cooper.

En dan te bedenken dat Struycken helemaal geen ambitie had om acteur te worden. Begin jaren zeventig was hij afgestudeerd als regisseur aan de filmacademie in Amsterdam. Evenals jaargenoot Ben Sombogaart (wiens ’Kruistocht in Spijkerbroek’ in aantocht is) wilde hij films regisseren. In het kielzog van zijn vriend René Daalder (tegenwoordig berichtend vanuit Hollywood in cult-filmmagazine ’Schokkend Nieuws’) was hij naar Hollywood gegaan, gewoon, om daar eens rond te kijken. In Nederland maakte hij nog wel een spotje voor de chocoladehagelslag van Venz, maar het waren de Amerikanen die er met zijn bijzondere uiterlijk vandoor gingen.

Zijn negen jaar oudere broer is de beeldend kunstenaar Peter Struycken. Die werd vooral bekend door de postzegel van Beatrix, opgebouwd uit puntjes. Ook ontwierp oudere broer de computergestuurde verlichting van het Muziektheater in Amsterdam en het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam. Beide broers hebben wel iets met computers. Peter Struycken gebruikte in de jaren zestig al een computer voor een kunstwerk. Carel experimenteert nu op de computer met sferische panorama’s, een soort foto’s in bolvorm waarin je kunt ronddwalen. Ook maakt hij zijn eigen schoenen.

Het zou leuk zijn als Carel Struycken ook eens in een Nederlandse speelfilm te zien zou zijn. Hij figureerde wel in een eindexamenfilmpje van de Filmacademie, ’Tinnef’, en in een Vlaamse film, ’Science Fiction’, maar voor de Nederlandse bioscoop is hij nog niet ontdekt. Het Nederlands Film Festival lijkt deze week een uitgelezen kans te bieden om nader kennis te maken met Lurch. Hij is niet eng, eerder een beetje droefgeestig, met die geloken ogen, en die hand die op foto’s vaak het hoofd ondersteunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden