Resultaten op EK bieden mager olympisch perspectief

Henk Grol vindt in kwetsbaarheid nieuwe kracht en wordt opnieuw Europees kampioen

Met de Olympische Spelen in het vizier brachten de EK judo in Kazan gemengde gevoelens. De titelprolongatie van Henk Grol gaf hem na een periode vol blessures en twijfels grote opluchting. De totale teamprestatie ontkrachtte echter het eerder uitgesproken optimisme.

Met het derde Europese goud voor Grol in de klasse -100 kilogram, het zilver voor Guusje Steenhuis (-78) en brons voor Anicka van Emden (-63) en debutant Michael Korrel (-100) werd weliswaar de voorzichtige doelstelling van minimaal drie medailles overtroffen. Maar ten opzichte van een jaar geleden (vijf medailles) werden de titels van de falende Kim Polling (-70) en Marhinde Verkerk (-78) ingeleverd.

Verontrustend is ook dat van de elf olympische geselecteerden slechts Grol en Van Emden in de prijzen vielen. De judobond verkortte de olympische selectietermijn tot vóór de EK, om judoka's vroeg zekerheid te bieden. Daarbij werd traditioneel gekozen voor ervaren judoka's met in het verleden behaalde prijzen. Die bleken eerder geen garantie voor de toekomst.

Vier jaar geleden kostte dat Anicka van Emden (nu 29) haar olympische debuut. Dat geldt nu voor de 23-jarige Guusje Steenhuis. Zij won vorig jaar Europees brons, was opgeklommen naar de vierde plaats op de wereldranglijst, maar werd opzijgeschoven voor Marhinde Verkerk, die twee plaatsen lager staat, maar inderdaad rijk gelauwerd is.

Steenhuis denkt niet dat zal worden getornd aan die beslissing, ondanks haar zilver waar Verkerk (zevende) faalde. Wel heeft ze kritiek. "Dat de judobond kiest voor ervaring is een zich herhalend patroon. Natuurlijk had ik er rekening mee gehouden dat het weer zou gebeuren. Op de vijf Grand Slams van vorig jaar heb ik vier medailles gehaald, twee gouden, een zilveren en een bronzen. Dat heeft niemand mij nagedaan. Maar ik heb het net laten liggen op de WK (daar won Verkerk brons, red), dat is zuur."

Kim Polling lijkt op basis van haar eerste plaats op de wereldranglijst nog altijd de grootste Nederlandse judotroef voor Rio. Maar na een onbetwistbare hegemonie, kent ze nu een grote mate van instabiliteit.

Enigszins vergelijkbaar met die van Henk Grol, zodra mondiale titels de inzet vormen.

Toen Grol in 2008 voor het eerst de Europese titel won, riep hij zichzelf uit tot lang regerend judokoning van de wereld. Kwaliteiten daarvoor had hij zeker in zich, maar naarmate de tijd vorderde en hoofdprijzen hem steeds vaker ontglipten, werd hij zelf zijn grootste tegenstander. Door een te grote gretigheid in training en wedstrijden, een obsessieve focus op gouden (olympische) medailles en daardoor te veel stress.

Dit jaar stelt hij zich voor een bluffer opvallend kwetsbaar op. Hij toonde zijn zwakke plekken in een documentaire van 'Holland Sport', en sprak tijdens een persconferentie van de judobond open over zijn gebreken. Over zijn tomeloze prestatiedrang waardoor hij jaren overtraind was. Over de stress van het moeten presteren, die zich uit in chronische slapeloosheid.

Daar kwam na zijn uitbundig gevierde triomf in Kazan nog iets opvallends bij. Toen hij vooruitkeek naar de Olympische Spelen, zei hij weliswaar met zekerheid daar een derde olympische medaille op rij te gaan winnen. Maar voor het eerst nam hij het woord 'goud' niet in de mond. Hij hield het bij: "Er is daar veel mogelijk."

Grol zegt door schade en schande wijs te zijn geworden. Hij neemt, hoe moeilijk hem dat ook valt, meer rust en weet dat hij afstand moet nemen van te hoge doelen omdat hij ze anders niet zal halen. Die rust was overigens gedwongen. Nadat Grol vorig jaar voor de tweede maal Europees kampioen was geworden, protesteerde zijn lichaam met blessures.

"Er stond hier veel spanning op", zei Grol na zijn triomf met ippon over de Belg Nikiforov tegen de NOS. "Sinds vorig jaar heb ik alleen maar blessures gehad, daar gaat je geloof een beetje van weg. Veel mensen hadden me afgeschreven, zeiden dat ik met pensioen was. Ik heb laten zien dat ik weer meedoe."

Gezien de moeilijke periode die hij had doorlopen, noemde hij zijn derde Europese titel de mooiste. En zo slecht heeft hij het op EK's ook niet gedaan: "Ik sta voor de zesde keer in de finale, ik heb zeven keer meegedaan en maar één keer geen prijs gewonnen. Dan hoor je er wel bij."

Tot Rio doet Grol geen wedstrijden, zijn lichaam moet herstellen van kleine klachten. Of die rust er na Rio definitief komt, is de vraag. Graag zou hij nogmaals aan Olympische Spelen willen deelnemen, mogelijk in een zwaardere klasse. Maar het moet medisch verantwoord blijven. De zware sport, in combinatie met de roofbouw die hij op zijn lichaam pleegde, eist op 30-jarige leeftijd zijn tol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden