Restaureren met de Spaanse slag

Geen goed woord hadden bewoners en historici over voor het gerestaureerde kasteel Matrera in het dorp Villamartin, dat vorige maand werd opgeleverd. Ze buitelden over elkaar heen om het ontwerp van architect Carlos Quevedo Rojas, waar hij vijf jaar aan werkte, af te kraken. Een parkeergarage, flat waar alleen satellietschotels nog aan ontbreken en bunker behoorden nog tot de aardige omschrijvingen. Erfgoedorganisatie Hispania Nostra sprak van een 'erfgoedbloedbad'.

Rojas bleef kalm onder alle kritiek en zei dat 'smaken nu eenmaal verschillen'. Nu krijgt de architect bijval van zijn vakbroeders die hem een prestigieuze prijs - Architizer A+ award - toekennen.

De Spanjaard heeft zich naar eigen zeggen met de renovatie precies aan de opdracht gehouden. Want op de eerste plaats moest de vesting verstevigd worden. Drie jaar geleden stortte een deel van het kasteel namelijk in door hevige regenval. De enorme betonnen kolos die Rojas liet optrekken, zal in elk geval tegen een buitje kunnen.

Ook aan de voorwaarde dat originele en nieuwe elementen goed van elkaar te onderscheiden moeten zijn, heeft de architect voldaan. De Spaanse wet verbiedt dat monumenten helemaal volgens het origineel worden nagebootst. Daar kan Rojas in elk geval niet op worden betrapt. Het witte beton van de Matrera-vesting steekt schril af tegen het randje Moorse bruine stenen.

Een soortgelijk contrast leverde in de jaren negentig de restauratie van het amfitheater in de stad Sagunto op, waar twee overijverige architecten de Romeinse stenen trappen vervingen door witte kalkstenen stoeltjes. Ook daar protesteerden bewoners, tot aan de rechter toe, tegen de metamorfose van het monument. Zij zeiden 'hun theater' niet meer te herkennen. "Ze zullen er op termijn wel aan wennen", probeerde de burgemeester van Sagunto de commotie in de New York Times de kop in te drukken.

Of de inwoners van Villamartin hun 'Frankenkasteel' zoals ze het al in de volksmond noemen, uiteindelijk zullen omarmen, valt nog te bezien. Maar wellicht kunnen ze er wel een slaatje uit slaan. Want wat ze ook van de facelift vinden, het kasteel onderscheidt zich in elk geval van de tientallen andere ruïnes in Andalusië. En dat zou voor toeristen wel eens een reden kunnen zijn om een extra slinger te maken.

Het zou niet voor het eerst zijn dat een 'mislukte' restauratie hordes toeristen in Spanje op de been bracht. Het dorp Borja in het noordoosten van het land werd in 2012 in één klap op de kaart gezet door de restauratie van de fresco 'Ecce Homo'. De Jezus met doornenkrans, een eeuw geleden geschilderd door Elias Garcia Martinez, was aan een opknapbeurt toe, vond een plaatselijke kunstenares. De bejaarde Cecilia Gimenez kon niet langer aanzien hoe de fresco vervaagde en nam zelf de kwast ter hand. Na haar interventie leek de lijdende Christus meer op een harige aap. De 'creatieve' restauratie trok tienduizenden toeristen per jaar naar het dorp. De kerk zag door de verkoop van entreekaartjes haar inkomsten flink toenemen. En ook lokale ondernemers pikten een graantje mee, onder meer door souvenirs met de 'aap van Borja' te verkopen. Als de inwoners van Villamartin over hun eerste schok heen zijn, kunnen zij wellicht alvast wat T-shirts met kasteel Matrera bedrukken?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden