restaurant geef

In restaurant Geef Amsterdam van Judith Manshanden bepaal je zelf wat je betaalt voor een maaltijd. 'Vier van de vijf gasten geven meer dan nodig is om uit de kosten te komen.'

De man voor aan in het restaurant kijkt schichtig om als de deur opengaat. Het is druk binnen, en aangenaam warm. Er zijn groepjes dinerende zestigers, en tafeltjes met bijkletsende vriendinnen van in de dertig. De man vooraan zit alleen. "Ik dénk dat hij het niet kan betalen", zegt Judith Manshanden (37), aan een tafeltje achterin het restaurant. Het klinkt bijna triomfantelijk, want: in Manshandens restaurant is dat geen probleem. Hier geldt 'pay as you can': betaal wat je het waard vindt, of wat je kunt missen. Geef Amsterdam, heet haar restaurant in de Jordaan. Wie royaal geeft, betaalt daarmee (deels) ook de maaltijd van degene die het zich niet kan veroorloven.

De gasten doen de naam eer aan: vier van de vijf geven meer dan nodig is om uit de kosten te komen, vertelt Manshanden. Andere mensen schenken hun tijd, zoals Karim Mesbahi (28), die in een strak wit overhemd borden naar de tafels brengt. "Ik had hier een keer gegeten, en heb na afloop meteen gevraagd hoe ik kan helpen", vertelt hij. "Ik ga vaak genoeg uit eten, nu kan ik iets betekenen voor minderbedeelden." Vanavond werkt hij daarom als vrijwilliger in de bediening.

Alle vrijwilligers draaien mee als volwaardige werknemers, vertelt Manshanden. "Ook als ze geen horeca-ervaring hebben. Iedereen doet het op zijn eigen manier. Het draait allemaal om vertrouwen. We controleren ook niet hoeveel uren de betaalde medewerkers werken, en maakt het ons niet uit wie aan het einde van de dienst de kassa telt." Naïef? Manshanden grinnikt even: "Misschien. Maar we hebben nog nooit problemen gehad. Mensen zijn van nature eerlijk."

Tot vier jaar geleden werkte Manshanden nog als strategisch consultant bij een adviesbureau, 'een wereld waarin geld verdienen de voornaamste drijfveer was'. "Maar het systeem van competitie en lineaire groei leidt ertoe dat mensen zich niet meer sociaal gedragen. Als ik een opdracht kreeg, zou ik bijvoorbeeld nooit zeggen dat mijn collega beter was in die taak. Immers: ik moest die uren maken. Als alles om geld draait, verlies je de saamhorigheid, en het overzicht van wat goed is voor iedereen." Toen ze een filmpje zag over een 'pay as you can'-restaurant uit de VS, wist ze: dit is het. "Het is sociaal, maar er zit óók een goed businessmodel achter." Zelf verdient Manshanden als voorzitter van de stichting overigens niks aan Geef Amsterdam, ze haalt haar inkomen uit freelanceopdrachten en lezingen.

De menukaart is elke dag anders, omdat het restaurant zoveel mogelijk gebruik maakt van groente en fruit dat vanwege 'een bruin plekje' of een naderende houdbaarheidsdatum niet meer door de groothandel verkocht kan worden en anders in de afvalbak zou belanden.

Aan het einde van de maaltijd krijgen de gasten een heuse handleiding waarmee ze kunnen bepalen hoeveel ze geven, waarop onder andere de kostprijs van de maaltijd staat. "Mensen blijken geven namelijk lastig te vinden, in onze maatschappij hangt overal een prijskaartje aan." Misschien zijn we niet alleen het geven verleerd. Manshanden: "In het begin keek ik niet hoeveel iemand betaalde. Totdat een dame erop aandrong dat ik telde wat ze me gegeven had. Toen pas besefte ik dat mensen die iets geven ook graag hebben dat je het in ontvangst neemt. Dan pas is het een eerlijke transactie."

De man van het tafeltje vooraan is naar huis gegaan. "Na de koffie zei hij ineens dat 'ie haast had", vertelt Sanne Prins (19), die hem bediend heeft. "Hij draaide er een beetje omheen, maar uiteindelijk bleek dat hij niet kon betalen." Met een stralende glimlach: "Ik heb hem gevraagd in plaats van geld een berichtje voor ons achter te laten. Ineens had hij geen haast meer. We hebben nog even gekletst, hij kwam helemaal uit de andere kant van de stad." En wat nu als hij besluit elke dag te komen? Manshanden: "Op den duur zouden we dan met hem in gesprek gaan: misschien kan hij hier komen helpen. Anders is het voor ons na een tijd ook niet meer leuk om te geven. Het idee is juist dat we allemaal een beetje voor elkaar zorgen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden