Respect meer op zijn plaats dan cynisme

Nooit vertoonde overmacht schaatsers

SOTSJI - Met grote overmacht won Nederland zaterdag bij zowel de mannen als de vrouwen de ploegenachtervolging. Het was de vervolmaking van het oranje gekleurde olympische schaatstoernooi. Met een nooit eerder vertoonde overmacht van de Nederlandse schaatsers vernietigde Team NL afgelopen weken alle buitenlandse hoop op prijzen. Nederland won liefst 23 van de 36 beschikbare medailles, waaronder vier 'clean sweeps' en acht gouden plakken. De Nederlandse dominantie leidde her en der tot cynisme: heeft de sport wel toekomst als één land regeert?

Vooropgesteld: het is niet goed voor het schaatsen als de overheersing van één land zo enorm is als die van Nederland in de achterliggende weken. Het lokt een reactie uit, zoals die van de voorzitter van de internationale schaatsbond, de 75-jarige Ottavio Cinquanta die met een aantal ongelukkige opmerkingen kwam om de schaatssport de komende jaren te renoveren. Zo ziet de voormalige shorttracker er wel wat in om af te stappen van de 400 meterbaan en te gaan schaatsen op een ovaal van 275 meter. Daarnaast wordt hij enthousiast van het invoeren van een ploegenachtervolging van mannen en vrouwen samen.

Als dat de consequentie is van de ongedachte en toch ook onverwacht rijke medailleoogst van Nederland gaat de sport zware tijden tegemoet. Wordt een sport die al decennia olympisch is vakkundig gesloopt door een bondsvoorzitter met nauwelijks gevoel voor langebaanschaatsen. Beter had hij kunnen kijken naar de oorzaken van de Nederlandse overheersing: jarenlange toewijding en een fijnmazig netwerk van commerciële teams die ervoor heeft gezorgd dat talenten in Nederland altijd een plekje vinden in een ploeg die aansluit bij hun specifieke kwaliteiten.

Sven Kramer wees bovendien op het hoge competitieniveau in Nederland. Er zijn in Nederland zoveel goede schaatsers dan alleen de heel goede internationaal aan de bak mogen. Ieder jaar zitten getalenteerde schaatsers thuis. Goed voorbeeld is Kjeld Nuis, misschien wel de beste 1000-meterschaatser van dit moment. Maar omdat hij tijdens het olympisch kwalificatietoernooi ¿ voor het eerst volgens een snoeihard Amerikaans trial-systeem ¿ geen goede dag had, zat hij de afgelopen weken thuis. Kramer: "De pupillen moeten elkaar al zo'n beetje vermoorden om in een selectie te komen. Die competitie zit er al van jongs af aan in. Dat is de anker van ons succes."

In Nederland gaan kinderen schaatsen. In vele buitenlanden niet, daar is de sport simpelweg niet groot genoeg voor. In landen als België en Tsjechië is niet eens een schaatsbaan van 400 meter voorhanden. Martina Sablikova, in Sotsji winnares van de 5000 meter, roept er al jaren om. Zonder schaatsbaan immers geen aanwas van jong talent. Langebaanschaatsers zijn vaak afkomstig uit andere sporten. Uit het shorttrack, of uit het inlineskaten, dat niet olympisch is. De Belg Bart Swings had tot drie jaar geleden nooit op schaatsen gestaan, maar was op wieltjes een grootheid. Zijn zucht naar olympisch succes dreef hem het ijs op.

Die ontwikkeling zet zich overigens ¿ gesteund en aangemoedigd door de KNSB ¿ ook in Nederland door. Van alle door Nederland gewonnen schaatsmedailles (23) gingen er een flink aantal naar sporters die uit andere disciplines zijn overgestapt naar het schaatsen. De broertjes Mulder, Verweij en Blokhuijsen uit het inlineskaten. Bersgma en Kleibeuker uit de marathon en Boer en Ter Mors uit het shorttrack. De zogenoemde multi-discipline heeft de toekomst.

Maar vooral de rol van de merkenteams is belangrijk. Chef de mission Maurits Hendriks noemde die ploegen 'landjes op zich'. Landjes met goede coaches, die binnen Nederland om de medailles strijden: de concurrentie is zo hoog dat het buitenland het nakijken heeft. Overigens wel voor het eerst. Niet eerder was Nederland zo dominant. Het nieuwe kwalificatiesysteem, de door geschoolde coaches geleide merkenteams, zorgde ervoor dat Nederland dominant was als nooit te voren. Maar succes is zelden structureel. In 2003 won Nederland op het WK allround met Romme, Ritsma en Postma alle beschikbare prijzen. Een jaar later was van die dominantie weinig over toen de Amerikanen Hedrick en Davis de Nederlandse top naar huis reden.

Het is te hopen dat andere landen die handschoen durven oppakken. Dat verdient de sport. Meer dan cynisme over het succes van een zeldzame verzameling bijzonder getalenteerde schaatsers.

Relletje rond Bergsma
Arie Koops is teleurgesteld in Jorrit Bergsma. Dat zei de bondscoach van de achtervolgingsploeg nadat Oranje zaterdag goud won. "Natuurlijk mag je afhaken, maar dat moet je dan een maand van tevoren doen, en niet een dag voor de wedstrijd", aldus Koops over de afzegging van Bergsma, die aangaf dat hij zich geen deel voelde uitmaken van het team. Koops: "Ik begrijp dat hij baalt dat hij niet rijdt. Maar het gaat hier om het resultaat."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden