Republikeinse elite worstelt met Trump

interne aanval | Een groep Republikeinen wil de partij bevrijden van Donald Trump, die zij 'onwaardig' vinden als genomineerde.

BAS DEN HOND

Kan de Republikeinse Partij Donald Trump niet gewoon lozen? Wanhopige partijleden, vol afschuw over Trumps uitglijders en bang voor een electorale afgang in november, zijn bezig met een petitie aan het bestuur. Maar de regels laten het waarschijnlijk niet toe. Wat moet je dan doen als vooraanstaand Republikein?

Voor vijftig aan de partij verbonden experts op het gebied van nationale veiligheid is de maat duidelijk vol. De voormalige baas van alle veiligheidsdiensten, Michael Hayden, twee voormalige ministers van binnenlandse veiligheid, Michael Chertoff en Tom Ridge: het is een indrukwekkende lijst. Republikein of niet, ze vinden dat je in november niet met goed fatsoen op de genomineerde van die partij kunt stemmen: "Hij is niet in staat of niet bereid waarheid van onwaarheid te onderscheiden. Hij moedigt geen verschil van inzicht aan. Hij heeft geen zelfbeheersing, handelt impulsief en kan geen kritiek hebben", schrijven ze.

Nu hebben die vijftig gemakkelijk praten: met hun curriculum vitae komen ze altijd wel aan het werk, of de volgende president nu Trump of Clinton heet. Moeilijker ligt het voor politici die een zetel te verdedigen hebben. Met verzet tegen Trump riskeren ze de woede van diens aanhangers. Zelfs veel Republikeinen die niets van Trump moeten hebben, maar de partij trouw willen blijven, zullen niet vriendelijk oordelen over iemand die Hillary Clinton aan de macht helpt.

Susan Collins neemt dat risico. De senator uit Maine hakte maandag de knoop door. "Hij is het onwaardig om onze president te zijn", schreef ze in de Washington Post. Wat haar over de streep trok, waren de drie keer dat Trump tekeer ging tegen mensen die dat niet verdienden: hij bespotte de lichamelijke handicap van een journalist, veronderstelde dat een rechter van Mexicaanse komaf nooit objectief zou kunnen zijn over hem en hij pikte het niet dat hem de les werd gelezen door een islamitisch echtpaar dat een zoon verloor in Irak.

Nu krijgt de eventuele woede van de kiezers van Collins wel tijd om te zakken: ze hoeft haar sentaatszetel namelijk pas in 2020 te verdedigen. Die luxe heeft haar collega Kelly Ayotte niet: op 8 november beslissen de kiezers van New Hampshire ook over haar. En in de voorverkiezingen in februari bleken die op de hand van Trump. Ayotte wringt zich dan ook in allerlei bochten: ze zal Trump 'steunen' zegt ze, maar dat betekent niet dat ze ook 'achter hem staat'. Hoe lang ze dat nog kan volhouden, is de vraag.

De krant Boston Globe, die in de regio veel wordt gelezen, riep haar gisteren op, om Donald Trump af te wijzen.

En dan zijn er verder nog de politici die zich binnenskamers de haren uit het hoofd trekken, maar naar buiten toe volhouden dat hij het nog wel gaat leren, dat 'kandidaat-zijn', en bij implicatie ook het 'president-zijn'.

Zo speelt bijvoorbeeld Paul Ryan het, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en daarmee de belangrijkste verkozen Republikeinse politicus.

Na een tijdje geaarzeld te hebben over Trump, sprak hij zijn volledige steun uit, al beloofde Ryan wel om altijd zijn mond open te doen als Trump iets onaanvaardbaars zegt of doet.

In de praktijk lijkt Ryan niet zozeer bezig met de verkiezing van Trump, als wel met het beperken van de schade voor senatoren zoals Ayotte. En daarmee het redden van de meerderheid die de Republikeinen hebben in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat.

In 2020 moet dan de grote Republikeinse hersteloperatie plaatsvinden. Met wie weet Paul Ryan als genomineerde voor het presidentschap.

undefined

Geldschieters lopen over

Niet alleen de politici, maar ook de geldschieters van de Republikeinse Partij vragen zich af of ze Trump moeten steunen. Voor Harry Sloan, belangrijk geld-inzamelaar voor John McCain in 2008 en Mitt Romney in 2012, is het antwoord: nee. "Als zakenman, als vader en als conservatief", schreef de voormalige directeur van mediabedrijf MGM, "is het voor mij duidelijk dat Hillary Clinton de juiste keus is".

Hij staat niet alleen. Uit openbare registers destilleerde de New York Times een verrassend beeld: normaliter geven Republikeinen geld aan een kandidaat in de voorverkiezingen, en daarna aan de genomineerde. Maar dit jaar niet altijd. Degenen die gaven aan Jeb Bush, John Kasich of Chris Christie, geven nu aan Clinton. Per saldo leverde haar dat al ruim 2 miljoen dollar extra op.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden