Republikein Rubio wankelt tijdens verkiezingsdebat

Republikeinse kandidaten Marco Rubio en Donald Trump voor aanvang van het verkiezingsdebat.Beeld afp

Marco Rubio staat weer met beide benen op de grond. Daar hardhandig neergepoot door Chris Christie. Na het Republikeinse kandidatendebat van gisteravond is het daardoor nog steeds gissen naar wie de serieuze kandidaat moet worden bij de Republikeinen.

Het debat in Manchester, New Hampshire - de staat die dinsdag als tweede zijn voorverkiezingen houdt - had de gelegenheid kunnen worden waar Rubio definitief doorbrak. Hij had kunnen bevestigen wat opeens iedereen in hem zag, nadat hij in eerdere debatten aardig voor de dag kwam en hij afgelopen maandag bij de voorverkiezingen in Iowa als een heel goede derde eindigde. Nog eens een sterk optreden in een debat, en daarna een goede uitslag in New Hampshire, en het zou wel duidelijk zijn wie het alternatief moest worden voor de niet-politicus Donald Trump en de veel te rechtse Ted Cruz.

Maar daar stak Christie een stokje voor. Als senator (voor Florida) neem je nooit echte beslissingen, beleerde de gouverneur (van New Jersey) hem. Bij belangrijke stemmingen had Rubio zelfs gespijbeld. Amerika moest niet nog een keer de fout maken onervaren senator in het Witte Huis te zetten.

Rubio was het daar natuurlijk niet mee eens. Hij had belangrijke wetten helpen aannemen, zei hij. En overstappend op zijn lievelingsonderwerp van de avond: dat Obama niets voor elkaar bracht is fictie, die wist juist heel goed wat hij deed. Rubio stak vervolgens een tirade af over Obama's boze plannen voor het 'veranderen van Amerika, zodat het meer lijkt op de rest van de wereld'.

'Uit het hoofd geleerde toespraak'
Op Obama schelden doet het normaal goed bij de Republikeinen, maar Christie was niet onder de indruk: "Dat is nou wat Washington doet: eerst een slordige uitval met incorrecte informatie, en dan de uit het hoofd geleerde toespraak van 25 seconden die zijn adviseurs hem hebben gegeven." Rubio maakte het daarna nog erger door precies die verdedigingsmanoeuvre nog eens uit te voeren: hij begon opnieuw over Obama. En later in het debat zou hij dat nog een paar keer doen, waardoor hij steeds schichtiger en machtelozer ging klinken. In tegenstelling tot Christie, die de rest van het debat blaakte van zelfvertrouwen.

Zo werd het de avond van de gouverneurs. Christie van New Jersey, John Kasich van Ohio en Jeb Bush, ooit van Florida. Ze wierpen zich niet met z'n allen op Rubio, zoals van tevoren was verwacht, maar probeerden alle drie op hun eigen manier te laten merken dat zij het stadium van de ideologische luchtfietserij al lang geleden achter zich hadden gelaten. Ze kregen daar goed de kans voor doordat de presentatoren van ABC veel praktische vragen stelden. Korea heeft een raket gelanceerd, wat zou u als president daaraan doen? De wet zegt dat 11 miljoen mensen in de VS er niet mogen zijn, hoe gaat u dat oplossen?

11 miljoen illegalen
Dat laatste is een van de meest besproken onderwerpen in de campagne. "En dankzij mij praten we erover", zei Donald Trump. Zijn oplossing is bekend: een muur bij de zuidgrens, te betalen door Mexico. Zijn naaste concurrent Ted Cruz wil ook strenge grensbewaking, waterdichte controle bij werkgevers en uitkeringsinstanties, en uiteindelijk uitzettingen. Ook als het gaat om mensen met kinderen die Amerikaans burger zijn en dus niet weg hoeven. "De wet moet gehandhaafd worden." Als een van de weinigen durfde John Kasich te zeggen dat hij het uitzetten van 11 miljoen mensen onuitvoerbaar en onmenselijk vindt, en dat ze dus genaturaliseerd moeten worden.

Beeld afp

Ook als het over het martelen van terreurverdachten ging, wedijverden Trump en Cruz hard met elkaar. Cruz hielp mee een wet aan te nemen die martelen verbiedt, maar maakte in het debat toch weer een uitzondering voor waterboarden; het telkens bijna laten verdrinken. Dat viel niet onder de definitie, zei hij de regering van George W. Bush na.

Trump zou waterboarden uiteraard weer invoeren, zei hij, 'en nog heel veel meer'. Jeb Bush zou het niet doen, maar hij kon natuurlijk moeilijk omstandig uitleggen dat hij het beleid van zijn broer immoreel vond. Dus maakte ook hij snel een draai naar een aanpalend onderwerp: het inlichtingenwerk moet veel beter worden. "En het sluiten van Guantánamo Bay is rampzalig."

Retorisch recept
Aan het eind van het debat mochten alle zeven kandidaten (Jim Gilmore Carly Fiorina waren wegens te lage peilingen uitgesloten) nog één keer uitleggen waarom de kiezers van New Hampshire op hen zouden moeten stemmen. En naar vertrouwd retorisch recept deden velen dat in drieën. Kasich verklaarde New Hampshire zijn liefde: "Dank je wel, ik heb genoten, God zegene jullie." Bush beloofde betrouwbaar leiderschap: "Veiliger, sterker, vrijer." Ex-neurochirurg Ben Carson, die net als in vorige debatten niet zo erg aan bod kwam, beloofde 'Geloof, integriteit en gezond verstand'.

Als laatste kwam Donald Trump aan het woord. De projectontwikkelaar hield het de hele avond tamelijk rustig, en hij heeft zijn verlies in Iowa kennelijk redelijk verwerkt, Maar begon zijn laatste bijdrage toch even met een schimpscheut naar Cruz, die daar volgens hem had gewonnen met stemmen die hij had gestolen Ben Carson. En toen kwam hij ook met zijn drie beloften aan Amerika. "We zullen winnen, en we zullen winnen, en we zullen winnen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden