Renzi wint de eerste slag om zijn comeback

Renzi spreekt zijn aanhang toe nadat hij het partijleiderschap weer heroverde. Beeld EPA

Eén baan heeft hij alvast terug. Matteo Renzi werd zondag met 70 procent van de stemmen herkozen tot partijleider van zijn Democratische Partij. Maar of hij ook die andere ­betrekking – het premierschap – weet terug te veroveren, is nog niet zo zeker.

‘Een enorme verantwoordelijkheid’, twitterde Renzi toen duidelijk werd dat zijn partij hem de leiding opnieuw toevertrouwde. ‘Ik dank uit de grond van mijn hart alle mannen en vrouwen die in Italië geloven.’ 

Daarmee doelde hij op de 1,8 miljoen Italianen die de moeite had genomen om te stemmen in barretjes, lokale partijkantoren en geïmproviseerde tenten. Dat waren er overigens een miljoen minder dan bij de verkiezingen voor het leiderschap van de partij in 2013. Ook al was de concurrentie met twee relatief onbekenden – ­minister van justitie Andrea Orlando en de gouverneur van de regio Puglia Michele Emiliano – niet zo groot, het is Renzi toch gelukt zijn partij te overtuigen weer met hem in zee te gaan.

Renzi was zelf in februari opgestapt als partijleider om zijn critici voor te zijn. Het ambt van premier had hij in december al neergelegd toen hij een referendum over een grondwetswijziging, waar hij zijn persoonlijke lot aan verbonden had, verloor. Renzi verdween van het toneel, maar bereidde achter de schermen zijn comeback voor. Allereerst door zijn trouwe, ietwat kleurloze partijgenoot Paolo Gentiloni als ­opvolger naar voren te schuiven van wie hij niet veel te duchten heeft.

Vervolgens probeerde Renzi zich fris en nieuw te presenteren. “Dit is niet de tweede helft van een wedstrijd”, zei hij in zijn overwinningsspeech, “maar een nieuwe wedstrijd.” En daarbij hoort een nieuwe leus, moet hij gedacht hebben. Met de slogan ‘In cammino’ wat zoveel betekent als ‘Op weg’ lijkt hij mee te willen liften op het succes van ‘En marche’, de beweging van de Franse presidentskandidaat Emmanuel ­Macron. De Fransman feliciteerde hem gisteren via Twitter met zijn overwinning. ‘Bravo Matteo Renzi. In cammino/En marche. Samen gaan we Europa veranderen met alle progressieven.’

Maar of Renzi daar de kans voor krijgt, moet nog blijken. Eerst zal hij zijn eigen centrum-linkse PD ervan moeten overtuigen dat hij de beste kandidaat voor het premierschap is. Dat wordt nog een hele klus. Binnen zijn partij rommelt het al langer. Een groep uit het meest linkse deel van de partij heeft zich inmiddels van de PD afgesplitst, omdat ze vindt dat de partij onder Renzi te veel naar rechts is opgeschoven. Deze linkse kopstukken vinden het optreden van Renzi bovendien te arrogant en te autoritair.

De komende tijd zal de Toscaan in elk geval veel werk moeten ver­richten om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. En dan moet de Democratische Partij de verkiezingen nog zien te winnen. Voorlopig staat in peilingen de Vijfsterren­beweging van Beppe Grillo nog ­bovenaan het lijstje van populairste partijen.

Wanneer de verkiezingen worden gehouden is overigens nog altijd ­onduidelijk. Daarvoor moet er eerst een nieuwe kieswet door het par­lement worden goedgekeurd. Renzi’s rivalen lijken daar geen haast mee te hebben, maar uiterlijk in mei 2018 zullen de Italianen, linksom of rechtsom, toch naar de stembus moeten. Als het aan Renzi ligt, gebeurt dat veel eerder. Zo hoopt de ex-­premier nog iets van zijn afgelopen regeer­periode te kunnen verzilveren en opnieuw te solliciteren naar het hoogste ambt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden