Renversement des alliances

Op school leerden wij over de Renversement des alliances in 1756. Oostenrijk, tot dan toe de vriend en beschermer van de Republiek der Verenigde Nederlanden, sloot dat jaar een bondgenootschap met de oude vijand Frankrijk, zodat de Republiek aangewezen raakte op concurrent Engeland en definitief een tweederangsmogendheid werd. Deze ommekeer der allianties vond dit jaar precies tweehonderdvijftig jaar geleden plaats, maar ik geloof niet dat iemand enige aandacht heeft besteed aan zo’n oud feitje uit de internationale geschiedenis. Bij mij vond evenwel de afgelopen dagen een soortgelijke omwenteling plaats, geïnspireerd door het wereldkampioenschap voetbal. Voetbal is een sport die sterk de neiging heeft nationale gevoelens te mobiliseren. Al weten we ook verder niks van een land, als het een goed voetbalelftal heeft doet het mee. Vandaar ook de grote zucht van Afrikaanse landen om op het hoogste platform mee te mogen doen. Deelname aan het WK is een soort Brevet van Belang. Tegelijkertijd fungeert zo’n toernooi ook als de ijkplaats voor oude en vertrouwde allianties. Zo hoorde ik een Duitse supporter na de verloren wedstrijd tegen Italië roepen dat hij nooit meer pizza zou eten. Onzin natuurlijk, maar het typeert niettemin even de verhouding tussen twee landen. Ik was altijd dol op Portugal. Lief land aan de Atlantische kust, ook zeevarend, beetje in de schaduw van grote broer Spanje en daardoor allicht bescheidener, aangenamer. Ik ging er graag op vakantie en mijn favoriete gerecht is Carne de Porco a Alentejana. Ik was geneigd bij voorkomende gelegenheden altijd voor Portugal te zijn. Maar ze hebben het op het WK helemaal bij mij verbruid. Niet omdat ze Nederland eruit kegel-den want dat was goed werk, een daad van erbarmen, maar de manier waarop ze speelden ergerde me ineens mateloos. De arrogantie van Figo, de huilerige verongelijktheid van Cristiano Ronaldo, al die fopduiken in het strafschopgebied, het gezeur bij de scheidsrechter: een vervelend volkje. Allengs keerde mijn hart zich van de vroegere vriend af. De vrijgekomen plek wordt nu ingenomen door een voormalige vijand van naam: Duitsland. Ook dat wonder voltrok zich tijdens het WK. Tussen Nederland en Duitsland heeft het nooit geboterd, daarvoor lijken we te zeer op elkaar, terwijl onze macht tegelijkertijd te zeer van elkaar verschilt. Hoewel de Tweede Wereldoorlog ongetwijfeld de belangrijkste spelbreker is, concentreerden de vijandelijke gevoelens zich altijd vooral op het voetbal. Duitsland mocht niet winnen: Bach, Beethoven en Goethe vormden geen excuus. Maar bij mij is dat nu voorbij. Na de uitschakeling van Nederland voelde ik opeens dat ik de Duitsers wel iets gunde met hun hardwerkende, bescheiden opstelling. Een heel gekke sensatie, alsof ergens een nieuw orgaan was ingeplant. Het ging ook niet direct goed. Zo merkte ik dat ik in een moment van onoplettendheid toch nog heel eventjes voor Portugal was, terwijl het verlangen dat de Duitsers van de Italianen zouden winnen toch wel heel merkwaardig aanvoelde. Maar als het doorzet en daar ziet het naar uit, breekt er een nieuwe fase aan in mijn wereldbeeld. Tegen Portugal. Voor Duitsland. ’t Kan verkeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden