Renteverhoging op studieleningen vrijwel zeker van de baan

Studentenprotest op de Dam in 2014 tegen het plan de rente op studieleningen te verhogen. Beeld ANP

De renteverhoging op studieleningen gaat vrijwel zeker niet door. Het wetsvoorstel stevent af op een ‘nee’ van de Eerste Kamer. Voor het kabinet is het een voorproefje van  de gang van zaken in de senaat in nieuwe samenstelling.

“We beraden ons op de opties”, zei minister Ingrid Van Engelshoven (onderwijs, D66) woensdag na het overleg in de ministerraad. Ze wil nog niet zeggen of ze het wetsvoorstel voor een hogere rente op studieleningen voor het hoger onderwijs intrekt. Maandag of dinsdagmorgen gaat daarover een brief naar de Eerste Kamer.

De minister heeft niet veel andere opties dan het wetsvoorstel in te trekken en eventueel aan te passen. Daarmee voorkomt Van Engelshoven een nederlaag in de Eerste Kamer. In het debat met de senatoren dinsdagavond concludeerde ze al dat het wetsvoorstel ‘op weinig draagvlak kan rekenen’.

Toegankelijkheid

Tegenstanders van de renteverhoging maken zich zorgen over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Ook wekt het onvrede dat de hogere opbrengst van studieleningen voor de overheid niet ten goede komt aan het hoger onderwijs. Dat was wel de belofte van het kabinet. De opbrengst – geschat wordt 225 miljoen euro in 2060 – wordt echter gebruikt om de begroting op orde te brengen. 

In de Eerste Kamer is de voltallige oppositie tegen. Senator Anne-Wil Duthler, die onlangs uit de VVD-fractie werd gezet vanwege een vertrouwensbreuk, kreeg daardoor een cruciale stem. Ook zij was tijdens het debat  dinsdag uiterst kritisch. Duthler vroeg zich af voor welk probleem deze wet een oplossing biedt.

Het partijcongres van D66 nam in maart een motie aan, die de eigen senatoren oproept om tegen het plan van de eigen minister te stemmen. D66, dat zich profileert als onderwijspartij, zat al langer met het wetsvoorstel in de maag. 

Onlangs ging ook GroenLinks overstag. Deze oppositiepartij hielp de invoering van het leenstelsel in 2015 aan een meerderheid, maar keerde zich onlangs tegen het stelsel. Kamerlid Zihni Özdil verwoordde het protest uit de achterban van GroenLinks door zich in Trouw tegen het fractiestandpunt te keren. Hij riskeerde zijn positie als Kamerlid, zo bleek gisteren toen Jesse Klaver hem wegens een vertrouwensbreuk uit de fractie zette.

Hogere maandlast

In het regeerakkoord is afgesproken om de rente op studieleningen te laten aansluiten bij de tienjaarsrente van de kapitaalmarkt. Nu wordt de rente nog gebaseerd op de vijfjaarsrente. Praktisch betekent dat een hogere maandlast. De rente is een onzekere factor, want die wordt pas na het afstuderen vastgesteld.

De minister benadrukte in de Eerste Kamer dat het geld van oud-studenten die goed verdienen komt. Wie geen baan heeft, hoeft niet af te lossen. De maximale aflossing bedraagt 4 procent van wat iemand meer dan het minimumloon verdient.

Als Van Engelshoven het plan wil aanpassen, zal ze een nieuw wetsvoorstel door de Tweede Kamer moeten loodsen. Een laatste optie is om opnieuw met de Eerste Kamer te gaan debatteren, maar daar heeft de coalitie vanaf 10 juni een minderheid van in totaal 32 zetels. Voor steun komt Van Engelshoven dan opnieuw uit bij de PvdA, Forum voor Democratie – beide mordicus tegen – of GroenLinks.

Lees ook:

GroenLinks-Kamerlid Özdil trekt steun voor leenstelsel in: Het is een verrot systeem

GroenLinks hielp het leenstelsel voor studenten in 2015 aan een meerderheid. Nu moet het van tafel, zegt onderwijswoordvoerder Zihni Özdil van diezelfde partij  in een interview met deze krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden