Rennen voor de pontjesbrug

reportage | Icoon van toeristisch Curaçao bestaat 125 jaar. 'Een brug om van te houden'.

WILLEMSTAD - Een snerpend geluid schalt over de kade van Punda, een oude wijk in het centrum van Willemstad. Voetgangers versnellen hun pas. Een ongekend gezicht in het Curaçaose straatbeeld, waar men het vanwege de hitte doorgaans liever rustig aandoet. Maar ja, de brùg di ponton - de pontjesbrug - gaat open. Wie naar de overkant van de Annabaai wil, moet rennen.

De op pontons drijvende houten brug, is het icoon van toeristisch Curaçao. 125 jaar geleden werd hij geopend als verbinding tussen Punda en de wijk Otrobanda.

Terwijl de passagiers komen aanrennen, hijst brugwachter Heinrich Wever de blauwe vlag. Daardoor weten de kapiteins van de veerponten verderop dat ze tijdelijk voetgangers naar de overkant moeten varen. "Bij een oranje vlag gaat de brug zo kort open dat de veerponten aan de kant blijven."

Nadat de vlag is gehesen, blijft Wever nog even buiten staan. Hij gebaart 'vlug vlug' naar een moeder met kinderwagen. Dan is hij onverbiddelijk: de hekken gaan dicht. Met volle motor zet de brug zich in beweging om naar de overkant te 'varen'. In de verte is de olietanker zichtbaar, die de haven binnen wil.

Het verkeer door de Annabaai gaat dag en nacht door, vertelt Wever. Talloze olietankers, containerschepen en cruiseschepen moeten met een loods door de smalle Annabaai naar de natuurlijke binnenhaven worden geleid. En telkens gaat de pontjesbrug open en dicht.

Terug in zijn kantoortje houdt Wever zijn blik gericht op het videoscherm, waarop beelden te zien zijn van de andere kant van de brug. Desgewenst kan hij het hek daar op afstand openen voor achterblijvers. "Waar is die vrouw met die kinderwagen?", mompelt hij. Als hij haar niet ziet, gaat hij ervan uit dat ze op de brug is blijven wachten. Vooral toeristen doen dat, niet wetende dat het soms twee uur duurt voordat de brug weer dichtgaat.

Dat de Koningin Emma der Nederlanden Brug, zoals deze officieel heet, dit jaar 125 jaar oud is, had Wever zich niet gerealiseerd. Dat de brug op 8 mei 1888 werd geopend weet hij 'natuurlijk' wel. Want hij houdt van deze brug. Hij laat op zijn telefoon foto's van de brug en schepen die er tegenaan zijn gevaren, zien. Dat zijn uitzonderingen, zegt hij. Net als die auto die de brug opreed toen die aan het varen was.

Auto's rijden al lang niet meer over de historische brug. Alleen politie, ambulance of brandweer mogen er bij nood gebruik van maken. Het overige verkeer gaat over de 55 meter hoge Julianabrug uit 1974.

De tanker is gepasseerd en Wever laat de brug langzaam terugvaren. Dan duikt hij zijn kantoortje weer in. Met een bureautje, een portofoon, een computer, videoscherm en tv is het hok van 2 bij 2,5 meter snel vol. "Maar niemand kan me iets zeggen, ik ben hier de baas."

Gratis voor blote voeten
De 'pontjesbrug' gaat al 125 jaar dagelijks op en neer om schepen door te laten naar of van het Schottegat, de haven van Curaçao. Gouverneur Abraham de Rouville (1866-1870) was de bedenker, de Amerikaan Leonard Smith, die in 1877 op Curaçao kwam wonen, verwezenlijkte het idee.

Vóór 1888 werden mensen, dieren en goederen met pontjes over de baai vervoerd. Van het oude centrum Punda naar de overkant. Passagiers betaalden een paar cent; arme lieden mochten gratis mee, maar zaten dan wel in de punt van de boot, waar ze opspattend water over zich heen kregen.

De brug was aanvankelijk een tolbrug, zodat Smith zijn investering kon terugverdienen. Voetgangers betaalden twee cent, tenzij men blootsvoets was, dan was het gratis. Voor rijtuigen, paarden en ezels moest meer worden betaald. Zo verdiende Smith een slordige 50.000 gulden per jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden