René Gude 'Het verruimen van je denkwereld is ontzettend belangrijk'

Wat voor soort lezer bent u?
"Een non-fictielezer. Ik lees nauwelijks fictie, dat laat ik aan mijn vrouw over. Die leest veel meer. Idioot veel, gewoon."

Geeft fictie de werkelijkheid niet veel beter weer dan non-fictie?
"Daar zit wat in. There is no such thing as non-fiction, is een bekende uitspraak. Een boek is niet de werkelijkheid, ook een non-fictieboek niet. Het hangt er bovendien van af wat je wilt weten. Ik heb filosofie gestudeerd en als ik daarover lees moet het non-fictie zijn, ten minste de pretentie van zakelijkheid hebben. Fictie over filosofen, ik heb er een hekel aan. 'Nietzsches Tranen' bijvoorbeeld, of 'De Schopenhauer-kuur' van Irvin D. Yalom. Vreselijk. Er zijn nu eenmaal onderwerpen die historische precisie eisen. Vestdijk die over El Greco schrijft - nee, dank u."

Wanneer leest u?
"In de avond. Maar ik lees niet constant. Het zijn meer aanvallen van lezerij."

Aha. Aanvallen van lezerij. Wat gebeurt er dan?
"Dan heb ik een boek te pakken dat per se uit moet. Laatst nog 'The Sociology of Philosophies'' van Randall Collins."

Klopt het imago van de filosoof als solistische boekenwurm?
"Welnee. We zijn erg geneigd om denkers neer te zetten als eenzame zielen. Ik heb zelf een hekel aan dat beeld van de filosoof als lone ranger. Het klopt gewoon niet. Alsof denken voorbehouden is aan een enkeling. Echt, iedereen die zich kwaad maakt, kan hetzelfde teweegbrengen als Kant met zijn 'Kritiek van de zuivere rede'."

Stel, u heeft last van ernstige lezerij. Moet dan alles wijken?
"De onbenullige dingen zet ik er voor opzij maar als ik een afspraak met de koningin heb, dan gaat dat toch echt voor."

Maar die heeft u niet, natuurlijk.
"Zeker wel. Ik ontmoet haar straks in het Paleis op de Dam bij de uitreiking van de Erasmusprijs, die dit jaar naar de Amerikaanse filosoof Daniel C. Dennett gaat."

Kun je het leven beter begrijpen door boeken?
"Jazeker. De grenzen van je kennis - en de kennis van je grenzen - zijn de grenzen van je wereld. Een ruimere denkwereld is ontzettend belangrijk want je komt dan op ideeën die je eigen ervaring je niet levert. En die zijn heel praktisch omdat je die ideeën overal kunt gebruiken: in de huiskamer, op je werk, op vakantie. Kennis geeft ons een rijker bestaan."

René Gude (1957) is directeur van de Internationale School voor Wijsbegeerte. Tevens heeft hij een basisplaats in het Filosofisch Elftal van deze krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden