Remonstrant slaapt uit

Trouw trekt door Nederland en test 'tempels' van velerlei soort. Vandaag: de remonstrantse Geertekerk in Utrecht.

Wat als eerste opvalt.

Het aanvangstijdstip van de viering is aan de late kant. Het kan niet anders of de God van de remonstranten houdt van uitslapen.

Van de gelovigen is het merendeel de zestig gepasseerd. Ze lijken me van het duurzame soort. Zo stel ik me voor dat ze vaste klanten zijn van de biologische supermarkt, meedoen aan de jaarlijkse vogeltelling en voorstander zijn van windmolens. Kortom: een soort GroenLinks op religieuze grondslag.

Praktische gang van zaken

Er is een gastpredikant. Ik blijk hem goed te kennen. Onlangs stapte hij vanuit de rk kerk over naar de remonstranten. Dat ging met de nodige publiciteit gepaard.

De viering zelf doet vertrouwd protestants aan: een soort lezing met wisselende gezangen en orgelspel dat nog weleens op de zenuwen werkt. Van die gezangen zijn er maar liefst drie van de hand van Huub Oosterhuis. De voorganger doet bijna alles zelf, waardoor het geheel iets van een onemanshow krijgt. Alleen de mededelingen laat hij over aan een ander.

De preek

Daarvoor neemt de gastpredikant plaats op een schitterende preekstoel. Uit de verte lijkt hij in zijn witte albe op een pater dominicaan, zoals wel meer dingen verraden dat hij nog met minstens één been in de roomse traditie staat. Hij vertelt over de tijd dat hij monnik was en verontschuldigt zich voor het gebruik van het woord retraite. "Een nogal katholiek woord."

Zijn overdenking gaat over Marcus 6, vers 30 tot 36. Jezus stuurt zijn leerlingen naar een 'eenzame plaats' om een tijdje uit te rusten. Net als wij dezer dagen genieten ze van een lang weekend. Volgens de gastpredikant kun je ook van geloven moe worden. "Laten we af en toe stil zijn, want alleen dan kan het suizen van God tot ons doordringen." De preek houdt het midden tussen schriftuitleg en een milde vorm van psychotherapie. Dit is exegese op niveau, met de nodige dosis humor doorspekt.

De voorbeden

Die waren vaag - zoals het hoort - en hadden een hoog wie-de-schoen-past-trekke-hem-aan gehalte: "We bidden voor hen die mensen samen moeten binden, dat ze maar echte herders mogen zijn."

Reden om niet te gaan

Hoe mooier de kerkruimte, des te beroerder je zit. Ook in de Geertekerk zijn de stoelen van een abominabele kwaliteit.

Reden om wel te gaan

Een goede liturgie voldoet aan de wetten van het theater. Dat geldt ook voor deze viering: zo wordt er geen woord te veel gezegd. Een aangename geestesoefening van een uur. Meer van het hoofd dan van het hart, zou ik zeggen. Na afloop zie ik achter een gordijn de koffie en thee staan. Als ik ernaartoe wil lopen, zegt een vrouw op strenge toon, dat het niet mag. Eerst moet ik langs de gastpredikant en de deurcollecte. De remonstranten mogen dan geen dogma's hebben, dat wil niet zeggen dat zomaar alles geoorloofd is.

Remonstranten

De Remonstrantse Broederschap is als kerk voortgekomen uit een conflict in de zeventiende eeuw binnen de Nederlandse calvinistische staatskerk. De Remonstranten kennen geen leerregels of dogma's en leggen de nadruk op het persoonlijk geloof. De Bijbel is voor hen een verzameling geschriften, waarin mensen tijd- en plaatsgebonden van hun geloof getuigen. Binnen de remonstrantse traditie wordt voortdurend gezocht naar nieuwe liturgische vormen. In 2010 waren er 44 remonstrantse gemeenten in Nederland en één in Duitsland. Het aantal leden en 'vrienden' schommelt rond de 5500.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden