Rem op het eigen risico is een pyrrusoverwinning voor de SP

Het eigen risico is 'een boete op ziek zijn', herhaalden SP'ers eindeloos. Emile Roemer kreeg daarop kritiek van andere partijen, maar die namen het SP-plan wel over.Beeld ANP

Het was de SP die vorig jaar pleitte voor verlaging van het eigen risico, maar de grote partijen strijken nu met de eer.

Een oppositiepartij die ronduit blij is met het eerste officiële besluit van het derde kabinet-Rutte, dat mag bijzonder heten. De partij in kwestie is de SP en de vreugde ontstond toen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie deze week bekendmaakten dat zij het eigen risico komend jaar niet zullen verhogen naar 400 euro. De SP ziet de zorgdiscussie daarmee haar kant op rollen, al is de vraag of ze daarvan kan profiteren.

Eerst even terugspoelen naar vorig jaar, toen de SP met veel tromgeroffel haar campagne voor een nationaal zorgfonds lanceerde. De kernboodschap: weg met marktwerking in de zorg, op naar een publiek zorgfonds zonder eigen risico. Dat jaarlijkse bedrag van 385 euro, zo herhaalden SP'ers eindeloos, is 'een boete op ziek zijn'.

Met dat verhaal belandde de SP aanvankelijk in een politiek isolement. Andere partijen wilden voorkomen dat de SP in aanloop naar de verkiezingen aan de haal zou gaan met de zorg, steevast een van de grootste thema's voor de kiezer. Ze plaatsten daarom vraagtekens bij de SP-plannen en haalden bij de algemene politieke beschouwingen vorig jaar vol uit naar SP-leider Emile Roemer.

"Ik maak er bezwaar tegen dat een partij op deze manier gratis bier uitdeelt en op deze manier mensen voorlicht", klaagde Diederik Samsom (PvdA). "Ik wil gewoon weten waar u de kaboutertjes vindt die dit gaan betalen", aldus Alexander Pechtold (D66). En Sybrand Buma (CDA): "Ik ben heel erg bang dat u niet eens weet wat de gevolgen van uw plan zijn voor de premie en belastingen voor de gemiddelde Nederlander en voor die zorg die hij krijgt."

Maar vervolgens ploften de verkiezingsprogramma's op de mat, met daarin opvallende passages over de zorg. PvdA: 'De PvdA schaft het eigen risico in de zorg af.' Bij het CDA: 'Een forse verlaging van het eigen risico maakt dat de lasten voor de zorg eerlijker worden verdeeld onder gezonden en zieken.' ChristenUnie: 'Het eigen risico wordt fors verlaagd'. In de tv-debatten herhaalden partijleiders die boodschap.

Met dit in de hand kon de SP na de verkiezingen van dit jaar vol gas geven. Als al die partijen zo graag het eigen risico willen verlagen, stelde de SP, laten we dan de handen ineenslaan en afdwingen dat dat bedrag van 385 euro in 2018 al omlaag gaat. SP-Kamerlid Lilian Marijnissen diende meerdere moties in om dat te regelen, maar tevergeefs. De formerende partijen bleven elkaar vasthouden.

Boete op ziek zijn

Toch bleken VVD, CDA, D66 en ChristenUnie niet ongevoelig voor de druk die de SP uitoefende, zo werd deze week duidelijk. Gevraagd naar waarom is besloten het eigen risico niet te verhogen, nam ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers voor de camera letterlijk SP-taal in de mond. "Omdat mensen het ervaren als een boete op ziek zijn." Roemer twitterde het fragment rap rond met als toevoeging: "Waar heb ik dat eerder gehoord?"

Hoe blij SP'ers deze dagen ook zeggen te zijn dat er op de rem is getrapt, hun eerste minizege die voortvloeit uit hun zorgfondscampagne heeft iets van een pyrrusoverwinning. De partij heeft de discussie op gang gebracht, andere partijen haar kant op gekregen, maar krediet krijgt ze er voorlopig niet voor. De kiezer schonk de SP in maart met veertien zetels minder vertrouwen dan voorheen en het zijn nu de beoogde coalitiepartijen die met de eer strijken. Bovendien is er nog altijd in de verste verte geen steun voor de complete stelselwijziging die de SP voorstaat.

Lees ook: Een lager eigen risico, dat zit er even niet in

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden