Rem erop of zweep erover

Tegenpolen bij Kenamju, een identieke score in Birmingham. Jessica Gal poogde de afgelopen jaren bijna wanhopig haar perfectionisme af te leggen, om zaterdag als 'liefhebber' aan zelfrespect te winnen met brons. Patrick van Kalken is wars van streven naar volmaaktheid, en werd als lichtgewicht de eerste Nederlandse man in de historie met een WK- medaille.

Het is het mooie van topsport, die onvoorspelbare uitkomsten van volstrekt uiteenlopende karakters. Het judobolwerk in Haarlem heeft een grote diversiteit aan types binnen de gelederen. Toch is het de hechte verbondenheid die elk individu afzonderlijk opstuwt naar een hoger plan. Een solidariteit die binnen het nationale judo ondenkbaar is. De Nederlandse equipe bij de WK vormde een afgeleide van de versnippering.

Het lijkt een onmogelijkheid om daarvan ooit één geheel te smeden. Ook Cor van der Geest is dat als bondscoach bij de vrouwen nooit gelukt. Maar het is wel voor een deel zijn verdienste dat onder zijn supervisie al die verschillende persoonlijkheden tot bloei komen. Al vormt de energie die hij erin steekt een aanslag op zijn gestel.

Na de doorbraak van 'concurrent' Van den Berg belde hij de geblesseerd thuis zittende levensgenieter Sonnemans op met de mededeling: "als je aan het bier zit, zet die fles dan nu maar weg. Er staat je wat te wachten". De falende Claudia Zwiers moet hij overreden een echte keuze te maken. Zoals hij dat bij Van Kalken al jaren tevergeefs probeert. Op Jessica Gal praat de bevlogen coach al een decennium in om te voorkomen dat ze aan stress tenonder gaat. En dan praten we nog niet over de gedrevenheid waarmee hij zijn zoons aan de top wil brengen. Gisteren sloeg hij daarbij weer eens door. Dennis verloor een partij op weg naar prolongatie van zijn bronzen medaille in de niet-olympische klasse alle categoriën, waarna coach/vader Cor de mat opliep en zijn accreditatie verloor. Omdat hij zich desondanks op afstand verbaal bemoeide met het gevecht om de derde plaats dreigt hem een lange internationale schorsing.

De rem erop bij Gal, met de zweep achter Van Kalken aan. Over die laatste zegt hij: "hij belazert de boel, hij blijft weg van trainingen, hij liegt. Het is een jongen die het net allemaal zelf niet doet. Hij moet dat laatste stapje nog zetten naar de absolute topsport."

En dat is de 24-jarige judoka niet van zins, zo zei hij na het niet zonder geluk gewonnen brons in de klasse -66 kilo. Onomwonden bevestigt hij het gelijk van zijn trainer dat hij de mogelijk beslissende vijf tot tien procent winst kan boeken. "Maar ik doe er geen schepje bovenop. Ik ben eigenwijs, Cor kan soms mijn bloed wel drinken."

Van Kalken werkt bij een groothandel en volgt een HEAO-studie. Na Europees brons in '98 mist hij nu nog olympische metaal. "Na de Spelen ben ik klaar met mijn sport. Ook als ik er niets win, ja. Ik wil zakelijk iets bereiken. Rijk worden, een mooie auto, een groot huis kopen."

Het vooruitzicht van maatschappelijk succes heeft Gal er nooit van weerhouden op de tatami perfectie na te streven. In '86 begon haar successenreeks in drie verschillende categoriën bij de senioren: 17 Nederlandse titels, vier Europese titels, vier bronzen WK-medailles. Een olympisch medaille ontbreekt. In Barcelona en Atlanta was ze verlamd door faalangst.

Na een mislukte EK in '97 nam ze afscheid van haar sport, met de wens van een rentree in het achterhoofd. De Haarlemse studeerde af als arts, en zocht naar psychisch evenwicht. Want het plezier in de sport was verdwenen door de druk die ze door de buitenwereld voelde opgelegd.

"Ik ben gestopt omdat ik er genoeg van had, maar ook in het besef dat daarmee mijn carrière niet goed was afgesloten." Ze zocht contact met Looman, sportpsycholoog van NOC-NSF. "Ik moest op een andere wijze met mijn sportbeleving omgaan. Vroeger voelde ik het als een plicht ten opzichte van anderen om te winnen. Als mensen voor een toernooi informeerden hoe het ermee ging, deden ze dat uit belangstelling. Ik voelde het als druk. Nu weet ik dat door winnen of verliezen het leven niet anders wordt."

In de aanloop naar Birmingham herkende ze oude signalen, maar door in een vroeg stadium gesprekken met Van der Geest te voeren kon ze alles in goede banen leiden. "Twee dagen geleden zat ik hier op de tribune en voelde ik me bevrijd. Vroeger kwam dan alles op me af en wilde ik wegvluchten."

Voor de WK was er alle reden voor onzekerheid. Trombose in haar been hield de zus van de met minder succes voor Italië uitkomende Jenny Gal drieenhalve maand van de judomat. Ze miste de EK, maar kreeg een 'vrijplaats' voor het mondiale evenement. "Het judo kan nog wel wat beter. Pas de laatste paar weken kwam het goede gevoel weer terug."

Zelfs de nederlaag die ze in de halve finales leed tegen titelverdediger Fernandez bracht haar niet uit evenwicht. "Ik was blij dat ik me daar overheen kon zetten. Ik hecht echt heel veel waarde aan deze medaille. Het bevestigt dat winnen ook op een leuke manier kan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden