Rellen over verkiezingsuitslag storten Indonesië in onzekerheid

Aanhangers van de verliezend presidentskandidaat steken auto's in brand en bestormen het verkiezingskantoor.

Voor de tweede achtereenvolgende dag zijn rellen uitgebroken in de Indonesische hoofdstad Jakarta. Aanleiding was de officiële uitslag van de presidentsverkiezingen die, na ruim een maand tellen, in de nacht van maandag op dinsdag bekend werd gemaakt. Aanhangers van de verliezer, oud-generaal Prabowo Subianto, trokken naar het centrum van Jakarta om te protesteren.

Betogers probeerden onder meer het hoofdkwartier van de toezichthouder op de verkiezingen binnen te dringen, staken tientallen voertuigen in brand en gooiden stenen, rotjes en molotovcocktails naar de oproerpolitie. De agenten reageerden daarop met waterkanonnen, traangasgranaten en rubberkogels. In twee dagen van protest vielen er zeker zes doden en tweehonderd gewonden.

Soeharto’s entourage

“Ik zal samenwerken met iedereen die dit land vooruit wil helpen”, verzekerde zittend president Joko Widodo, ook wel Jokowi genoemd, die als winnaar uit de bus kwam. “Maar ik sta niet toe dat iemand de veiligheid, eenheid en democratische procedures van ons geliefde land verstoort.”

Dat president Jokowi ruimschoots had gezegevierd, was eigenlijk al meteen na de verkiezingen half april duidelijk geworden, op grond van doorgaans betrouwbare steekproefsgewijze tellingen. Maar dinsdag werd het officieel bevestigd. Jokowi bleek 55,5 procent van de stemmen te hebben gekregen, tegen 45,5 procent voor zijn uitdager Prabowo.

De ultranationalistische oud-militair, afkomstig uit de entourage van de vroegere dictator Soeharto, beschuldigt Jokowi en zijn medestanders van ‘grootscheeps bedrog en onregelmatigheden’. Hij heeft laten weten dat hij protest aantekent bij het Constitutioneel Hof, al heeft hij nog geen bewijzen van stembusfraude gepresenteerd. Volgens de kiescommissie heeft Prabowo om zijn beweringen te onderbouwen slechts nieuwsberichten overlegd.

Provocateurs

De ex-generaal riep beide kampen op geweld te vermijden. Tegelijk legden de Indonesische autoriteiten in delen van de archipel sociale media als Facebook, Twitter en WhatsApp aan banden om opruiende geruchten tegen te gaan. Het posten van foto’s en video’s was niet of nog maar beperkt mogelijk. Volgens de politie zijn er aanwijzingen dat provocateurs de rellen uitlokten en dat betogers werden betaald om mee te doen. Bij het fouilleren van demonstranten zouden enveloppen met geld zijn aangetroffen. “Dit is niet spontaan”, aldus een politiewoordvoerder.

De verkiezingsstrijd in Indonesië ging vooral over de economie en de rol van de islam. Van oudsher staat het Zuidoost-Aziatische land bekend om zijn relatief gematigde islam, maar sinds de val van dictator Soeharto in 1998 en de democratisering die daarop volgde, drukken conservatieve moslims een steeds groter stempel op de samenleving. Zo sloot Prabowo een pact met islamisten en probeerde hij zichzelf op te werpen als de vroomste moslim.

In reactie daarop benoemde de gematigde Jokowi een conservatieve moslimgeestelijke als running mate. Ook ging hij vlak voor de stembusgang nog snel even op pelgrimage naar Mekka, om te laten zien dat ook hij een goede moslim is.

Lees ook:

Gematigde Jokowi wint verkiezingen in Indonesië

Zittend president Joko Widodo – ‘Jokowi’ in de volksmond – heeft woensdag de presidentverkiezingen in Indonesië gewonnen.

Fatwa’s, knokploegen en opportunisme; hoe de radicale islam tolerant Indonesië verandert

Sinds de val van dictator Soeharto in 1998 maakt Indonesië een proces van democratisering door. Conservatieve moslims profiteren daarvan en veroveren de macht. Tot bezorgdheid van minderheden. Trouw spreekt in een vijfdelige serie met aanhangers van verschillende religies. Dit is de eerste aflevering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden