Rellen Geldermalsen leken gepland

Politie hield rekening met opstootjes, niet met een aanval van een man of tachtig. Vier vragen over de rellen.

Hoe verliep de avond?

De avond begon rustig. Een groep had toestemming gekregen om bij het gemeentehuis te demonstreren en dat verliep zonder incidenten. Voor het bewaren van de rust waren er aanvankelijk enkele beveiligers, wijkagenten en twintig agenten 'met platte pet'. Een peloton ME stond buiten zicht paraat.

Tegen acht uur stond er naar schatting van de politie zo'n vijfhonderd mensen voor de deur. Tegen die tijd werd het ook onrustiger. Om kwart over acht maakte uit die menigte een groep van ongeveer tachtig mannen zich los die volgens districtschef Lute Nieuwerth die 'onverhoeds en duidelijk planmatig de aanval op het gemeentehuis inzette'.

Zij trokken hekken omver en gooiden met grote stenen, vuurden lawinepijlen gericht af en wierpen zware vuurwerkbommen in de richting van de agenten. De agenten voelden zich dermate bedreigd dat zij hun vuurwapen trokken, twee losten schoten in de lucht. Bij de schermutselingen raakten twee agenten gewond. Rond negen uur had de ME de situatie onder controle. Geen van de relschoppers bereikte het gemeentehuis.

Nieuwerth kon niet bevestigen dat enkele relschoppers met aanzienlijke verwondingen in het ziekenhuis zijn beland. "Ik sluit niet uit dat er bij de charges hier en daar flinke tikken zijn uitgedeeld", zei hij.

Wie waren de relschoppers?

De ME slaagde er uiteindelijk in om veertien relschoppers te arresteren die allemaal in Geldermalsen wonen. Volgens de wijkagenten komt minstens 90 procent van de groep aanvallers uit deze plaats.

Districtschef Nieuwerth wilde niet ingaan op de vraag of het voetbalhooligans betrof. Sommigen droegen sjaaltjes en shirts van FC Twente. "Ik wil daar niet over speculeren. Mijn zoon draagt ook zo'n shirt en heeft met de rellen niets te maken."

Het Openbaar Ministerie is een grootschalig strafrechtelijk onderzoek gestart. Nieuwerth riep omstanders op om beeldmateriaal van de rellen bij de politie af te geven. Daders riep hij op om zichzelf te melden. "Ik wil niet dreigen, maar je loopt de kans dat we je anders bij je thuis of op je werk komen ophalen."

Was de politie voorbereid op rellen?

De politie hield er rekening mee dat de gemoederen wel eens verhit konden raken tijdens de raadsvergadering.

Om die reden werd een peloton ME paraat gehouden. Ook had de korpsleiding zich in Duitsland georiënteerd hoe in dit soort situaties op te treden. "We werden wel overvallen door de plotselinge en planmatige aanval van een man of tachtig. Daar hadden we niet op gerekend."

Hoe moet het verder met het azc?

Een diep geschokte burgemeester Miranda de Vries (PvdA) zei gisteren dat het presidium van de raad in januari gaat overleggen hoe het debat over de komst van het azc moet worden voortgezet. Zij erkende dat de rellen de verdeeldheid over het azc binnen de gemeente hadden vergroot.

"We moeten de rust vinden om het vertrouwen te herstellen", zei ze gisteren tijdens de persconferentie. Ze noemde het 'pijnlijk' dat de gemeenteraad is belaagd door mensen uit de eigen gemeente. Dat gold ook voor de telefonische bedreigingen die voor haar en raadslid Lourens van Bruchem (SGP) waren binnengekomen.

Het college blijft volgens De Vries de plicht voelen om vluchtelingen te helpen die een bed nodig hebben. "Hoe we dat gaan doen, daar gaan we in januari naar kijken. De raad neemt dat besluit en we zullen alleen luisteren naar mensen die hun bezwaren met woorden naar voren brengen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden