Religieuze mythen niet bij natuurkunde geven

Dit voorjaar leefde de discussie over de evolutieleer weer op. In zes miljoen huishouden werd deze folder 'Evolutie of schepping' verspreid. Beeld
Dit voorjaar leefde de discussie over de evolutieleer weer op. In zes miljoen huishouden werd deze folder 'Evolutie of schepping' verspreid.

Onderwijs in creationisme past op school alleen bij maatschappijleer of godsdienst.

Als het aan ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob ligt, krijgen alle kinderen op school voortaan twee verhalen over de ontstaansgeschiedenis van de aarde. Enerzijds het wetenschappelijk onderbouwde verhaal van een oude aarde van zo’n 4,5 miljard jaar. Anderzijds het christelijk scheppingsverhaal zoals verwoord in Genesis 1, wat leidt tot een aardbol van slechts 6000 jaar. Beiden verdienen een plaats in het onderwijs vindt Slob.

Hoewel Slobs pleidooi sympathiek overkomt, is het oude wijn in nieuwe zakken. Amerikaanse aanhangers van creationisme en intelligent design bedienen zich al jaren van dezelfde retoriek. Het klinkt immers rechtvaardig. Daar waar de meningen uiteen lopen krijgt iedereen een beetje z’n zin en worden beide ideeën onderwezen. Toch zou het kwalijk zijn wanneer Slobs pleidooi gehoor krijgt.

Allereerst is Slobs weergave van de situatie onjuist. Hij schetst het beeld alsof er maar twee modellen bestaan. Als oud-docent geschiedenis zou hij beter moeten weten. Er zijn honderden scheppingsverhalen in omloop. Ze variëren van het joods-christelijke scheppingsverhaal zoals verwoord in Genesis 1, tot het taoïstisch scheppingsverhaal – Tangu in zijn berenvel spleet met zijn bijl hemel en aarde – en tot scheppingsverhaal van de Maori over de goden Ranginui en Papatuanuku die elkaar zo stevig vasthielden dat de wereld ontstond. Slobs pleidooi om beide kanten van het verhaal te onderwijzen is eigenlijk niet zo eerlijk: het doet vele andere overtuigingen tekort.

Er is een tweede probleem. Wanneer we het scheppingsverhaal gaan onderwijzen als plausibele verklaring voor het ontstaan van de aarde, komen we op een hellend vlak terecht. Binnen afzienbare tijd zouden er astrologen aan de poort van de faculteit sterrenkunde staan te rammelen. Handopleggers en gebedsgenezers zouden serieus willen worden genomen in de geneeskunde en een uurtje Holocaustontkenning wordt vaste prik in de geschiedenisles. Het zijn alternatieve visies waar geen enkel bewijs voor is, maar waar sommigen wel heilig in geloven.

In een tijd waarin wetenschap, innovatie en kennisontwikkeling de bouwstenen van onze toekomst moeten vormen, is het kwalijk wanneer leerlingen wordt bijgebracht dat wetenschap, naast religie, ’maar een model’ is. Slob gaat er van uit dat elke opvatting over het ontstaan van de aarde ’slechts’ een opvatting is. We weten niet of het God was, of misschien toch de Big Bang, dus waarom leren we niet allebei? De ChristenUnie gaat hiermee voorbij aan de gevalideerde onderzoeksmethoden waar de wetenschap over beschikt. Uitspraken over de werkelijkheid worden zorgvuldig getoetst en staan veelvuldig bloot aan kritiek. Iets wat van de vele scheppingsverhalen – hoe prachtig ook – niet gezegd kan worden.

Aandacht besteden aan verschillende religieuze visies in het onderwijs is geen probleem, en is juist aan te moedigen. Kennis van elkaars overtuigingen leidt tot begrip en minder spanning tussen bevolkingsgroepen.

Maar deze kennismaking kan prima plaatsvinden bij maatschappijleer of levensbeschouwing. Religieuze mythen onderwijzen als mogelijk plausibele verklaringen voor het functioneren van de wereld is daarentegen kwalijk en simpelweg onjuist. De Bijbel is immers geen natuurkundeboek.

Lees ook weblogs over het thema evolutie en schepping:

Theïstische evolutie

Evolutie: het oneindige verhaal

Goddelijke macht en evolutie

Bekijk hier het vraaggesprek met nu.nl waarin Arie Slob pleit voor onderwijs in schepping.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden