Religies eendrachtig tegen euthanasiewet

'Zorgwekkend', 'beangstigend' en 'verontrustend'. Dat zijn de drie terugkerende kwalificaties in de reacties van religieus Nederland op de door de Tweede Kamer goedgekeurde euthanasiewet.

Van onze redactie religie & filosofie

Het Vaticaan veroordeelde de wet afgelopen week in scherpe bewoordingen. De menselijke waardigheid zou erdoor geschonden worden, internationale verdragen over medische ethiek genegeerd.

De drie Samen-op-wegkerken zijn vooral 'zeer bezorgd' over de gevolgen van de dinsdag aangenomen euthanasiewet. ,,Er is een grens overschreden die eigenlijk nooit overschreden had mogen worden'', zegt secretaris-generaal dr. B. Plaisier. ,,Het is van groot belang dat in de wet blijft vastgelegd dat bij euthanasie een fundamentele waarde wordt geschonden.''

De Nederlandse bisschoppen vrezen samen met hun protestantse collega's dat euthanasie steeds 'normaler' wordt. ,,De eerbied voor het menselijk leven wordt verder aangetast'', stellen zij in hun verklaring. Zij betreuren dit 'ten zeerste' en zijn huiverig voor toenemende sociale druk op artsen om euthanasie en hulp bij zelfdoding toe te passen.

Protestanten en katholieken scharen zich eendrachtig achter het standpunt dat het belangrijker is de kwaliteit van de zorg te verbeteren dan de euthanasiewetgeving te versoepelen.

De liberaal-joodse rabbijn Lilienthal sluit zich hierbij aan. ,,Met alle begrip voor het lijden van mensen, kijken wij toch een beetje verontrust en terughoudend tegen deze ontwikkeling aan.''

De rabbijn signaleert dat men steeds gemakkelijker over euthanasie denkt. ,,Uit wat ik hoor en in de praktijk meemaak, merk ik dat er niet altijd even zorgvuldig mee wordt omgesprongen.'' Zo was Lilienthal er getuige van dat een oude dame een arts om 'een spuitje' vroeg. ,,Toen de arts daarop antwoordde dat zij toch geen hond of kat was, werd ze heel erg boos.''

Zowel Plaisier als Lilienthal zeggen principieel tegen euthanasie te zijn. Dat betekent huns inziens echter niet dat men in bepaalde extreme gevallen toch voor een vroegtijdige levensbeëindiging zou kunnen kiezen. ,,Het is alleen nooit goed te noemen'', zegt Plaisier, ,,altijd een keuze tussen twee kwaden.''

Ook binnen de islam is men geen voorstander van het actief helpen beeindigen van mensenlevens. ,,Het theologische standpunt luidt simpel: het leven komt van God'', zegt korangeleerde Nasser Abu Zeid. ,,Toch moet je naar elk geval afzonderlijk kijken.''

De meeste moslims blijven echter tot het einde toe hoop houden op een mogelijk wonder, aldus Zeid.

Hij vervolgt: ,,Lijden op aarde heeft ook consequenties voor het hiernamaals. Hoe meer je lijdt, hoe minder je zonden je worden aangerekend.''

Imam en ziekenhuispastor Abdulwahid van Bommel heeft in de praktijk dezelfde ervaringen met gelovige moslims: ,,Zelfs in de moeilijkste omstandigheden wordt er nooit aan euthanasie gedacht, omdat de troost van een hiernamaals aan momenten van groot leed een zekere rechtvaardiging geeft.'' Hij vertelt dat men in de moslimwereld heel erg huiverig is voor het door Nederland ingeslagen pad. Islamitische etici hebben -evenals hun christelijke en joodse collega's- minder bezwaren tegen 'passieve euthanasie': het in hopeloze gevallen staken van de medische behandeling. Actief helpen om het leven te beëindigen is echter nog steeds taboe, zegt de imam.

Meneer Bissessur legt uit dat volgens zijn richting binnen het hindoeïsme, de sanathan dharm-stroming, mensen niet zomaar lijden. ,,Ze lijden door het slechte karma dat ze in vorige levens verzameld hebben. Als ze dat willen meenemen naar hun volgende leven is dat hun individuele keuze. Je kunt het verdelen, stukje pijn nu, stukje pijn later.'' Toch is hij tegen euthanasie, omdat de arts door mee te helpen aan een vroegtijdige dood 'zich medeschuldig maakt aan slecht karma'.

De SP stemde weliswaar samen met het CDA tegen het wetsvoorstel, maar is niet gelovig geworden. Afgevaardigde A. Kant: ,,De SP heeft geen principiële bezwaren tegen euthanasie, maar wel tegen deze wet.''

Dat euthanasiezaken niet meer door het openbaar ministerie behandeld worden en dat een wilsverklaring meetelt in het verzoek tot euthanasie gaat haar 'te ver'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden