Commentaar

Religie kan de kunsten verrijken

Abbie Chalgoum, als Jezus, tijdens de generale repetitie van de Passiespelen in het theater De Doolhof in 2015. Voor het eerst in de geschiedenis had het theaterstuk toen een hoofdrolspeler van Marokkaanse afkomst.Beeld ANP

Toen kunsthistoricus Henk van Os een keer wat later op een feestje met kunstenaars verscheen omdat hij eerst naar de kerk was geweest, leverde dat hem een woedende reactie op. Naar de kerk?!

“Je kon zoiets maar beter voor je houden”, vertelde Van Os vorige week in deze krant. Voor religie was in de wereld van de kunst lange tijd maar weinig plaats. “Religie werd in kunstkringen totaal niet begrepen”, vertelde de rooms-katholieke kunstenaar Marc Mulders. “Bij een groepstentoonstelling in het Stedelijk Museum keek het publiek hooguit twee seconden naar mijn werk. Ik was een vreemde eend in de bijt.”

Dat is flink aan het veranderen. Waar voor oudere generaties kunstenaars religie een no go is, treedt de jongere generatie religie onbevangen tegemoet. Ze putten zonder aarzelen uit de religieuze tradities – of ze zelf nou gelovig zijn of niet.

Componist Anthony Fiumara schreef een requiem, een katholieke dodenmis. Niek Hendrix, winnaar van de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst, tekende het beroemde christelijke motief Agnus Dei, het Lam Gods. Theatergezelschappen zetten zich aan de verbeelding van het bijbelboek Genesis, het leven van Jezus, en het verhaal van Abraham. In Oosterhout vormden de Onze Lieve Vrouwe Abdij, Sint-Catharinadal en de Sint-Paulusabdij het toneel voor een grote kunstbiënnale. De schare kunstenaars die openstaat voor het religieuze, het spirituele, het mystieke groeit.

Dat is een mooie ontwikkeling. Kunst kan ons helpen om de wereld, het leven, de samenleving beter te begrijpen. Religie neemt in de wereld, het leven, de samenleving een belangrijke plaats in. Religie gaat over wat mensen ten diepste kan bewegen. Het zou raar en zelfs onwenselijk zijn als de kunstwereld zijn ogen daarvoor gesloten zou houden.

Want het mag dan zo zijn dat religieuze instituten het bepaald niet makkelijk hebben, en de ontkerkelijking op veel plaatsen onverminderd doorzet – dat betekent niet dat religie uit de samenleving verdwijnt. Integendeel. Er zijn volop aanwijzingen dat er sprake is van een hernieuwde publieke belangstelling voor religie, spiritualiteit en zingeving, voor religieuze verhalen, en daarmee ook voor kunst die zich op religie, spiritualiteit en zingeving richt.

Waar religie – hier in Nederland: het christendom – voor een groot deel van de oudere generaties besmet was geraakt, en vooral iets was om je tegen af te zetten, geldt dat voor de jongere generaties niet meer of in veel mindere mate. Dat is goed nieuws. Het kan de kunsten alleen maar verrijken.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees hier meer commentaren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden