Relatief veel zwartwerkers in Nederland

Nederland behoort tot de Europese landen met het hoogste percentage zwartwerkers. ’In de noordelijke landen schiet de formele economie met zijn lange wachttijden en bureaucratie tekort.’

Alleen Denemarken en Letland hebben binnen de Europese Unie een hoger percentage zwartwerkers dan Nederland. Dertien procent van de Nederlandse beroepsbevolking verricht zwart werk. Vooral huishoudelijk werk en oppassen, maar ook haren knippen gebeuren in Nederland op grote schaal zwart. In vergelijking met andere landen is zwart werk in de bouw minder prominent. Gemiddeld verdient een zwartwerker in Nederland in vergelijking met andere landen weinig (bij).

Dat blijkt uit een rapport dat het Europese agentschap voor de Verbetering van Leef- en Werkomstandigheden (Eurofound) gisteren publiceerde. Het bureau deed onderzoek onder zowel de legaal als illegaal verblijvende beroepsbevolking in de 27 lidstaten van de unie.

De Pool Radoslaw Owczarzak, die het onderzoek leidde, vertelt dat ook is uitgezocht waarom werk zwart werd uitgevoerd. Geldbesparing was het meest voorkomende antwoord. Maar er waren ook andere redenen.

„In de noordelijke landen, zo bleek uit de antwoorden, schiet de formele economie met zijn lange wachttijden en bureaucratie tekort. Dat speelt ook in Nederland. Mensen willen gewoon snel en op een tijdstip dat hen schikt een klus gedaan krijgen. Geld speelt hier minder een rol.” In het rapport staat de veel gehoorde klacht over aannemers die een klus net niet afmaken, maar wel alvast naar de volgende klant vertrekken. Wanneer ze de puntjes op de i komen zetten is onduidelijk. Mensen neigen er dan toe het werk zwart te laten afmaken.

Owczarzak vindt het nuttig dat dit eruit kwam, dan kunnen overheden hun beleid bijstellen. Het opsporen van zwart werk is belangrijk voor overheden omdat zij anders belastinginkomsten mislopen. „Maar dat is niet het enige. Zwartwerkers hebben een slechtere rechtsbescherming. En volgens de Europese afspraken is zwart werk bovendien onwenselijk, omdat het tot oneerlijke concurrentie leidt.”

Uit het onderzoek blijken grote regionale verschillen. In het zuiden van Europa zijn er relatief minder zwartwerkers. Maar wie hier zwartwerkt, maakt wel langere dagen, vooral in de huishouding, maar ook in restaurants en hotels. In de laatste sectoren betreft het vooral seizoensarbeid.

In Oost-Europa wordt er vooral in de bouwsector zwartgewerkt. Het percentage mensen dat hier zwartwerkt is weliswaar kleiner, maar de bedragen die zij hiermee verdienen, liggen veel hoger. Ook zie je in Oost-Europa meer dan elders dat mensen in loondienst hun salaris geheel of gedeeltelijk zwart krijgen uitbetaald. In het rapport wordt dat ’envelop-salaris’ genoemd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden