Relatie Internationaal Strafhof en Nederland bekoeld

Irritaties over kosten van huisvesting en onwil bij het toewijzen van verblijfspapieren aan getuigen

Zo was het bij de oprichting van het Internationaal Strafhof, bijna tien jaar geleden, bedoeld: landen moeten bij voorkeur hun eigen processen tegen oorlogsmisdadigers voeren, zoals nu Libië met de zoon van Kadafi van plan is. Het strafhof komt alleen in actie als een eerlijk proces niet gegarandeerd is. Dat was de afgelopen jaren vaak genoeg, en met het aantal verdachten groeide ook het internationale prestige van Den Haag als juridische hoofdstad van de wereld.

Maar tussen het strafhof en de Nederlandse regering zijn wrijvingen ontstaan. Over enkele maanden stopt Nederland met het betalen van de huur voor het ICC. "We zouden enige flexibiliteit verwachten van het gastland om de huur te blijven overmaken", zegt Marc Dubuisson, een van de directeuren van het strafhof. "Het zijn echte Nederlanders." Maar een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken zegt dat Nederland zich aan de afspraken houdt.

Nederland zegde bij de oprichting van het strafhof in 2002 toe de huur voor tien jaar te betalen. Die termijn loopt op 1 juli 2012 af, daarna moeten de verdragspartijen bij het Statuut van Rome de kosten van huisvesting gezamenlijk dragen, zo stelt Buitenlandse Zaken.

Het strafhof zetelt in een voormalig KPN-gebouw. Daar barst het inmiddels bijna uit. De geplande nieuwbouw bij de Alexanderkazerne, vlakbij de Scheveningse gevangenis, zal pas in 2015 klaar zijn. De huisvestingskwestie staat op de agenda van de jaarvergadering van verdragsstaten die in december in New York bijeen zijn. Als het hof niet meer krijgt dan de huidige 104 miljoen, wachten harde bezuinigingen.

Ook op andere terreinen voelt Dubuisson een kille wind waaien. "Het is soms ontzettend moeilijk visa voor bepaalde getuigen te krijgen", stelt hij. Vooral voor mensen die direct hun land moeten verlaten omdat hun leven en dat van hun familie in gevaar is vanwege hun getuigenis. Sinds kort maakt de Nederlandse regering grote bezwaren tegen spoedopname van deze getuigen. "Ze willen niet dat dit land een veilige haven is voor mensen voor wie elders opvang gezocht wordt."

Het strafhof sprak destijds met Nederland af dat deze personen maximaal zes maanden hier kunnen blijven. In die tijd kan een nieuw opvangland worden gezocht, maar dat is niet altijd gemakkelijk. Sommige landen willen geen getuigen opnemen die misdaden hebben gepleegd. Ook de tribunalen voor Joegoslavië en Libanon kampen met dit probleem. De hoven besloten daarom de handen ineen te slaan. Buitenlandse Zaken stelt dat 'Nederland soms positief en soms negatief gereageerd heeft op verzoeken van het strafhof'.

Trouw verbleef een half jaar in de wandelgangen van het Internationaal Strafhof. Wat komt er kijken bij de vervolging van politici en krijgsheren die verdacht worden van genocide of oorlogsmisdaden? Vandaag in de Verdieping het eerste deel van de serie 'Achter de schermen van het Strafhof'.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden