Relatie dieper in de kreukels

Duitsland en Amerika zien lijst met pijnpunten almaar langer worden

ANTOINE VERBIJ

BERLIJN - Bondskanselier Angela Merkel heeft gisteren in de Bondsdag haar zorgen geuit over de relatie van Duitsland met de Verenigde Staten. Die relatie wordt momenteel, aldus Merkel, "ernstig op de proef gesteld". Merkel pleitte ervoor om "het onderlinge vertrouwen te vernieuwen". In ieder geval mogen de onderhandelingen over een vrijhandelszone er niet onder lijden.

Ook Amerika blijkt zich bewust te zijn van de verstoorde verhoudingen. Minister van buitenlandse zaken John Kerry heeft aangekondigd naar Berlijn te komen, zodra daar een nieuwe regering zit. Hij wil de kreukels helpen gladstrijken die zijn ontstaan door de onthullingen van Edward Snowden over de Amerikaanse spionageactiviteiten in Duitsland.

Aan Duitse zijde groeit het aantal initiatieven om een einde te maken aan de spionage door bevriende naties als Amerika. Uit vrijwel alle politieke partijen klinkt de roep om een no spy-verdrag met de VS. In de coalitiegesprekken tussen CDU/CSU en SPD is men het eens over het opzetten van een 'cyber-veiligheidscentrum' tegen het aftappen van digitale communicatie.

De Groenen en de Linkspartij verlangen dat Duitsland klokkenluider Snowden asiel verleent, hem bescherming biedt en hem in een onderzoekscommissie aanhoort. Daar is de CDU op tegen. Ze gelooft niet dat daar een juridische basis voor is. Bovendien zou daardoor de precaire relatie met Amerika extra worden beschadigd.

Ondertussen komt er geen eind aan de onthullingen over Amerikaanse geheime activiteiten in Duitsland. De jongste feiten komen nu eens niet uit de koker van Snowden maar uit het onderzoekswerk van een team journalisten van de Süddeutsche Zeitung en de regionale omroep NDR. Ze betreffen Amerikaanse activiteiten op het gebied van terrorismebestrijding. Het team is al ruim een jaar aan het werk en komt dezer dagen met zijn bevindingen naar buiten. Die laten zien dat Amerika vanaf Duits grondgebied operaties met drones in Afrika uitvoert en het opzetten van geheime gevangenissen in Oost-Europa coördineert. Met zulke activiteiten zou de soevereiniteit van Duitsland principieel worden ondermijnd.

Dubieus is in dat verband dat Amerika voor zijn geheime operaties Duitse bedrijven inschakelt. Het journalistenteam onthult dat de Amerikanen in Duitsland informatietechnologie hebben ingekocht voor hun operationele activiteiten. Daarmee zouden die bedrijven zich medeplichtig maken aan acties die in Duitsland wettelijk omstreden zijn.

Het onderzoek laat tevens zien dat medewerkers van de Amerikaanse geheime dienst in de haven van Hamburg en op het vliegveld van Frankfurt samenwerken met de Duitse douane. Ze zouden daar mensen en goederen onderscheppen die een gevaar voor de VS vormen. De Duitse regering heeft inmiddels ontkend dat er zulke onderscheppingen plaatsvinden.

Met het werk van de onderzoeksjournalisten wordt de lijst met pijnpunten in de relatie tussen Duitsland en Amerika almaar langer. Anton Hofreiter, de nieuwe fractieleider van de Groenen, drong daarom aan op een ontmoeting van de Bondsdag met het Amerikaanse Congres. Die ontmoeting zou de nodige opheldering en verzoening moeten brengen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden