Rekenkamer tikt gehaast kabinet op de vingers: let op de uitvoer

Beeld ANP

Op Verantwoordingsdag - in Den Haag ook wel Gehaktdag geheten - haalt de Algemene Rekenkamer het kabinetsbeleid door de molen. Omdat het kabinet te veel haast heeft met het doorvoeren van beleid, gaat het mis in de uitvoering.

Wat er zoal mis gaat: de Belastingdienst kan door verouderde ICT haar werk niet goed doen. Ze gebruikt zo'n twaalfhonderd verschillende applicaties, waaronder een veelgebruikte van 37 jaar oud. Uit 1978 dus. Modernisering is nodig, vindt de Rekenkamer.

Defensie heeft maar net genoeg materieel en personeel. De krijgsmacht loopt voortdurend tegen haar eigen grenzen aan, mede doordat de bedrijfsvoering niet goed functioneert. Bij de landmacht staat een deel van de voertuigen noodgedwongen stil. Ook is het personeel niet meer geoefend voor de hoogste dreigingsniveaus.

PGB
De invoer van het nieuwe systeem voor persoonsgebonden budgetten (PGB) is 'niet zorgvuldig verlopen'. Sinds dit jaar moet de betaling van dit budget aan bijvoorbeeld autistische kinderen via de Sociale Verzekerheidsbank (SVB) stromen.

Maar deze bank kreeg de benodigde gegevens veel te laat. En de verwerking was 'onvoldoende snel'. De uitbetalingen aan pgb-gerechtigen en hun zorgverleners werden hierdoor 'niet goed voorbereid'.

Naheffingsellende
Nederland kreeg afgelopen jaar twee keer te maken met naheffingen van de Europese Unie. Die kwamen als een verrassing. Nederland moest één keer 642 miljoen en één keer 200 miljoen betalen. De Rekenkamer snapt waarom deze naheffingen komen, maar vindt dat de overheid wat meer helderheid moet geven over de financiële verhouding met de EU.

In de 'Nationale Verklaring', waarin Nederland zich jaarlijks verantwoordt over hoe zij EU-geld spendeert, moeten ook afdrachten aan de EU worden toegevoegd, vindt de Rekenkamer. Zo is Nederland een beetje voorbereid.

Verder duimen op voor Dijsselbloem
Ondanks deze verwijten waren de uitgaven en inkomsten van de Rijksoverheid in 2014 rechtmatig, concludeert de Rekenkamer. Daarmee keurt ze de Rijksrekening van 2014 goed.

Volgens parlementair redacteur Lex Oomkes is dat eigenlijk ieder jaar zo. "De uitgaven van de overheid zijn de laatste jaren 99 procent conform de wet uitgegeven. Dat is anders dan 11 jaar geleden, toen de administratie van de overheid nog een puinhoop was. Heel spannend is dit niet."

Nut van verantwoordingsdag
Verantwoordingsdag - ook wel gehaktdag - was ooit bedoeld als tegenhanger van Prinsjesdag. Het werd in de markt gezet door PvdA-politicus Jan van Zijl. Lex Oomkes: "Van Zijl zei dat de politiek goed is in beleid ontwerpen, maar dat er geen belangstelling is voor wat er dan in de praktijk van terecht komt."

Verantwoordingsdag klinkt niet zo sexy en er is jaarlijks weinig aandacht voor. Oomkes: "Het is een dag van heel veel papier en heel veel cijfers. Zo veel dat veel journalisten en politici door de bomen het bos niet zien. Als je iemand slecht wil informeren, geef hem dan zoveel mogelijk informatie.

Hoewel er de afgelopen jaren van alles is geprobeerd om de informatie toegankelijker te maken, is het nog steeds niet gelukt. "Ook de politiek toont weinig belangstelling voor deze dag," zegt Oomkes.

Zelf betreurt hij het dat verantwoordingsdag 'nooit is geworden wat bedenker Jan van Zijl ervan hoopte'. "Het is eigenlijk een totale mislukking. Alleen het koffertje verwijst naar iets van de glamour van Prinsjesdag."

Morgen in Trouw
Morgen staat in de bijlage De Verdieping een interview met scheidend Rekenkamerpresidente Stuiveling. Zij laat zich kritisch uit over de derde dinsdag in Mei. Ze zegt dat verantwoording onterecht het 'stiefkindje' van de overheid is. "Verantwoordingsdag is vanaf het begin verkeerd neergezet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden