Framing

Rekeningrijden werkt én het is oneerlijk

De ochtendspits: file op de A20. Beeld Bas Czerwinski / ANP
De ochtendspits: file op de A20.Beeld Bas Czerwinski / ANP

VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur krijgt een lastige vraag. Uit allerlei onderzoek blijkt dat rekeningrijden een effectieve manier is om files te bestrijden. Als je in de spits moet betalen, mijdt een aantal automobilisten de spits en neemt de filedruk af.

Van Nieuwenhuizen is tegen rekeningrijden. Hoe gaat zij om met de feiten die erop wijzen dat rekeningrijden werkt? Wel zegt ze, rekeningrijden is oneerlijk. Als jij vanwege werktijden in de spits moet rijden, is het oneerlijk als je daarvoor moet betalen.

Wat is het spel van framing hier?

De voorstanders van rekeningrijden hebben een feitelijk frame - de feiten zijn dat rekeningrijden werkt, dat het effectief is. Recht tegenover feitelijke frames staan normatieve frames, die gaan over de vraag wat eerlijk en rechtvaardig is. De minister stelt tegenover het feitelijke zo’n normatief frame: rekeningrijden is oneerlijk.

Ontlopen of verschuiven

Het is een bekende strategie: een feitelijk frame bestrijd je met een normatief frame. De kracht ervan?

Een. Je zet voorstanders van rekeningrijden toch een beetje weg als technocraten - zonder aandacht voor normatieve vragen, gefixeerd op uitsluitend effectiviteit.

Twee. Als rekeningrijden oneerlijk is, ben je ontslagen van de verplichting om iets te vinden van de feitelijke werking. Die discussie kun je mooi ontlopen.

Drie. Je kunt de discussie subtiel verschuiven. Er zijn allerlei andere mogelijkheden om files te bestrijden, die blijkbaar wél eerlijk zijn, zegt de minister. Daar moet het over gaan.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Bestuurskundige Hans de Bruijn wijst wekelijks op voorbeelden van framing. Zie ook trouw.nl/framing.

Lees ook:

In Seattle kun je voor de file kiezen (of niet). Is dat iets voor Nederland?

Op de State Route 405 van Bellevue naar Lynnwood staan automobilisten net zo stil als bij Diemen, maar ze kunnen de file ook vermijden door de HOT-lane te nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden