Reinheid ten koste van de reinigers

Hygiëne staat wereldwijd hoog aangeschreven. Godsdiensten kennen tal van reinheidsvoorschriften die zijn vastgelegd in heilige geschriften. Maar de waardering voor schoonmakers is omgekeerd evenredig gering.

Soms krijgen ze een behandeling alsof ze zelf de vuilnis zijn die ze opruimen. Pas wanneer ze het werk neerleggen ter wille van een schamele loonsverhoging, maakt de stinkboel op stations of vliegvelden duidelijk hoe onmisbaar ze zijn. In India is al maandenlang een staking aan de gang, niet over loon maar over dode heilige koeien. Sindsdien liggen in de deelstaat Gujarat aan de rand van de wegen runderenkadavers te rotten, omdat de mensen die normaal zorgen voor de verwijdering daarvan de tirannie van hindoeïstische 'koeienbeschermers' beu zijn.

Twee filmpjes op YouTube brengen het drama in beeld dat aan de staking voorafging. Op de ene video vallen leeuwen een koe aan. Op de andere zie je vier mannen met ontbloot bovenlijf aan een SUV vastgebonden. Ze krijgen met houten knuppels een pak rammel van koeienbeschermers die menen dat hun slachtoffers een gezond rund hebben gedood, enkel om de huid te kunnen verhandelen. Het gebeurde in juli in het district Una in Gujarat. De mishandelde mannen waren gewaarschuwd, zeggen ze zelf, dat leeuwen een koe hadden gedood. Ze waren bezig de huid te stropen en zouden daarna het kadaver opruimen.

Koeienbeschermers zijn hindoes die krachtdadig opkomen voor de eer van heilige runderen. Ze deinzen niet terug voor zware mishandeling van mensen die zich in hun ogen aan de beesten vergrijpen. Hun geloofsijver kan zelfs ontaarden in moord, bijvoorbeeld op mensen die ze ervan verdenken koeien te willen smokkelen naar deelstaten met zwakkere controle op illegale slachthuizen. Slachtoffers kunnen moslims zijn, maar ook hindoes van de onderlaag, de 'onaanraakbare' dalits.

Koeienkadavers zijn onrein, maar misschien ook nog altijd een beetje heilig. Twee goede redenen om ze niet aan te raken. Alleen dalits en moslims willen ze opruimen. Moslims wijzen koeienverering als heidens af. Op internet roept een moslim zelfs hindoes op zich te bevrijden van het koeiengeloof, zoals ze eerder het Britse koloniale juk hebben afgeworpen. De dalits zijn weliswaar hindoe maar eten wel varkens en hebben niets met vegetarisme, in tegenstelling tot hun geloofsgenoten van de hogere kasten. Ook zij zijn daarom, net als moslims, bereid hun handen vuil te maken aan koeienkadavers. Hun beloning is de huid van de dieren, wat hen inderdaad in de verleiding zou kunnen brengen een koe opzettelijk te doden.

De kadaverruimers in Una, dalits, ontkennen dat laatste te hebben gedaan, en het filmpje van de leeuwen en de koe lijkt hun lezing te bevestigen, aangenomen dat het dezelfde koe is. Hun beulen zijn aangeklaagd wegens poging tot moord. Behalve de inzittenden van de SUV waren er ook tientallen koeienbeschermers op motorfietsen naar de plaats delict gereden. De hogere kasten ergeren zich intussen wild aan al die stinkende kadavers. Een zwangere dalitvrouw kreeg onlangs een pak slaag van 'voornamere' dorpsgenoten, uit ergernis over de staking.

De afgetuigde dalits uit Una ontvingen in het ziekenhuis eervol bezoek van hoogwaardigheidsbekleders die vrezen voor politieke bondgenootschappen tussen dalits en moslims, met alle electorale averij van dien. Ze hadden er daarom belang bij om goede sier te maken bij de dalits. Want ook stemvee is heilig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden