Regering-Trump: Bent u staatsburger of illegaal?

Beeld AP

Bewoners vragen naar burgerschap, dat is wat de regering-Trump wil. Machtspolitiek, vinden de Democraten.

“Wie in dit gezin is Amerikaans staatsburger?” Het lijkt een logische vraag in een volkstelling, maar het voornemen van de regering-Trump om die vraag in 2020 te stellen, heeft in de VS een heftige politieke strijd ontketend. Twaalf staten zijn al naar de rechter gestapt om de vraag weer geschrapt te krijgen. Ze vrezen dat die hun anders geld gaat kosten, en politieke macht.

De volkstelling wordt in de VS elke tien jaar gehouden, de Grondwet schrijft dat voor. Het is een enorme operatie, in de loop van enkele maanden moet elk van de 340 miljoen inwoners een medewerker van het Census Bureau op bezoek hebben gehad met een goed uitgeteste vragenlijst. Komende zaterdag is de laatste dag dat er aan die lijst nog iets kan worden toegevoegd.

Staten als New York en Californië zien de staatsburger-vraag als een overval, die erop gericht is deze overwegend Democratische staten te benadelen. De volkstelling moet namelijk vaststellen hoeveel inwoners elke staat heeft, en of het Amerikaanse burgers zijn, buitenlanders met een werkvergunning of illegalen. Op basis daarvan wordt beslist hoeveel afgevaardigden een staat in het Congres krijgt, en hoeveel geld uit federale fondsen voor wegen, gezondheidszorg en sociale voorzieningen.

Na 1950 is er nooit meer aan alle Amerikanen naar hun burgerschap gevraagd. Als dat nu weer wel gebeurt, vrezen de staten die naar de rechter zijn gestapt, zullen veel van de naar schatting 11 miljoen inwoners van de VS zonder papieren niet mee durven doen met de volkstelling en verdwijnen ze uit de statistieken.

Machtsverschuiving

Dat zou bijvoorbeeld Californië een van de 53 zetels in het Huis van Afgevaardigden kunnen schelen, en daarmee automatisch een zetel in het kiescollege dat een nieuwe president kiest. Zo kan de macht over het hele land verschuiven ten gunste van door Republikeinen gedomineerde staten.

Volgens minister van handel Wilbur Ross, die over de volkstelling gaat, is het niet bewezen dat zoveel mensen de deur voor de enquêteur gesloten zullen houden. Hij voegt de vraag nu weer toe op verzoek van minister van justitie Jeff Sessions, die hoopt op die manier een beter beeld te krijgen van frauduleus stemmen door niet-burgers.

Het Census Bureau mag wettelijk sinds 1978 geen persoonsgegevens meer delen met andere overheidsinstanties. Dat was vroeger wel anders: tijdens de Eerste Wereldoorlog gaf het bureau aan de krijgsmacht door wie de leeftijd had om voor dienst opgeroepen te worden, en tijdens de Tweede Wereldoorlog hielp het bij het opsporen van Japanse Amerikanen, om die te interneren.

Maar veel buitenlanders zonder papieren zullen waarschijnlijk het zekere voor het onzekere nemen. President Donald Trump voert een hard beleid tegen illegalen, zelfs bijvoorbeeld tegen de ‘Dreamers’, die als kind door hun ouders naar de VS werden meegenomen. Aan een ambtenaar van zijn regering bekennen dat je illegaal in het land verblijft, ligt dan niet voor de hand.

Lees ook:

Linkse Amerikanen vinden Donald Trump een ramp. Amerika-kenner Charles Groenhuijsen voorspelt dat ze daar over tien jaar heel anders over denken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden