Regering gelooft niet langer in economische schoktherapie

WARSCHAU (AP, Reuter) - Een dag nadat de centrumrechtse Poolse regering haar nieuwe economische politiek ontvouwde is gisteren de Poolse minister van financien, Karol Lutkowski, opgestapt wegens meningsverschillen met de rest van het kabinet over het te voeren economische beleid. Lutkowski is slechts twee maanden in functie geweest.

Het nieuwe programma houdt onder meer in dat de strenge economische schoktherapie die Polen in januari 1990 introduceerde, wordt verlaten. Die therapie moest het land zo snel mogelijk de overgang brengen van een centraal geleide naar een markteconomie. Een streng financieel beleid vormde de hoofdmoot van het programma, de overheidsbegroting werd zo krap mogelijk gehouden, met inderdaad het gunstige gevolg dat de inflatie afnam en er meer goederen in de winkels kwamen. Maar tegelijk daalde de gemiddelde levensstandaard en de werkloosheid en dat heeft het programma nu opgebroken.

Het bruto binnenlands produkt, de waarde van alle geproduceerde goederen en diensten, is vorig jaar afgenomen met acht a tien procent na een vermindering met twaalf procent in 1990. Vooral boeren en vakbonden, die in januari een serie stakingen organiseerden, hadden bezwaren tegen het strenge programma. De werkloosheid in Polen is gegroeid tot 2,2 miljoen, dat is ruim elf procent van de werkende bevolking. Maar de inflatie nam af van 650 procent in 1989 tot 60 procent vorig jaar.

Premier Jan Olszweski presenteerde het nieuwe plan, dat voorziet in een minder strak begrotingsbeleid en minder bezuinigingen dan het radicale plan dat in januari 1990 werd aangenomen. Dat plan werd destijds opgesteld door de toenmalige minister van financien, Leszek Balcerowicz, een geestverwant van Lutkowski.

Geschikt model

Het plan van Balcerowicz, uitgewerkt met hulp van westerse adviseurs en gesteund door het Internationale Monetaire Fonds (IMF), werd gezien als het meest radicale hervormingsplan in Oost-Europa. Veel economen beschouwden deze 'schoktherapie' als een geschikt model voor de overgang naar een markteconomie in de voormalige Sowjet-Unie.

Poolse kranten meldden gisteren dat minister van financien Lutkowski zoveel bezwaren had tegen de nieuwe economische marsroute dat hij tot aftreden besloot. Officieel heet het dat Lutkowski is opgestapt vanwege een conflict met het kabinet over "de staatsfinancien" . Volgens de krant Gazeta Wyborcza had Lutkowski met name bezwaar tegen het bijdrukken van extra geld en vergroting van het begrotingstekort. Hij zou bang zijn dat daardoor een enorme inflatie ontstaat en de Poolse economie uit haar evenwicht raakt.

Het nieuwe economische hervormingsplan van de regering verlegt het accent van bezuinigingen naar meer overheidsuitgaven en meer kredietmogelijkheden om de recessie te bestrijden, zo meldden Poolse media.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden