Uruzgan-missie

Regering erkent mogelijke mishandeling van Nederlandse gevangenen in Afghanistan

Een bezoeker bij Kamp Holland.Beeld Hollandse Hoogte / Panos Pictures

Door Nederland overgedragen gevangenen in Afghanistan zijn mogelijk gemarteld. Dat erkent het Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer. Minister Blok sluit mishandeling niet uit. Eerdere rapportage over de missie was te positief over het lot van de gevangenen.

Nederlandse militairen waren van 2006 tot 2011 gelegerd in de zuidelijke provincie Uruzgan om bij te dragen aan de veiligheid en wederopbouw. Het was daar nog zeer onrustig na de oorlog in Afghanistan. Vóór het vertrek van de Nederlandse militairen was al duidelijk dat tijdens de missie mogelijk talibanstrijders en andere verdachte personen zouden worden opgepakt.

De gevangen Afghanen mochten maximaal 96 uur worden vastgehouden op Kamp Holland. Na die eerste dagen moest de missie hen vrijlaten of overdragen aan de NDS, de Afghaanse veiligheidsdienst. Maar die dienst had een extreem slechte reputatie op het gebied van mensenrechten en er waren zorgen over de behandeling van de krijgsgevangenen.

Toenmalig minister Ben Bot van buitenlandse zaken beloofde de Tweede Kamer dat gevangenen op de voet zouden worden gevolgd. “Wij weten precies wat met de gevangenen gebeurt, waar zij ook heengaan”, aldus Bot. Zes jaar later, na het einde van de missie, legden de betrokken ministeries verantwoording af. In hun eindrapport schreven zij dat ‘de door Nederland overgedragen gevangenen niet zijn gemarteld of onmenselijk behandeld’.

Lighthouse Reports

Uit onderzoek van journalistencollectief Lighthouse Reports bleek afgelopen juni dat het Nederlandse volgsysteem voor de gevangenen niet goed werkte. Verschillende slachtoffers vertelden in Trouw over marteling en afpersing, na hun overdracht aan de Afghaanse autoriteiten.

In zijn Kamerbrief doet minister Blok nu verslag van een onderzoek dat hij instelde na de publicatie in Trouw. Hij erkent, mede namens het ministerie van defensie, dat de eerdere positieve conclusie over het volgen van de gevangenen te stellig was. Destijds waren er al klachten van het Internationale Rode Kruis.

Bovendien was het volgsysteem van de gevangenen niet op orde. Soms werden samengestelde verslagen gemaakt, die niet een-op-een zijn te koppelen aan gevangenen. Veel verslagen zijn enkel op papier gearchiveerd en daarom moeilijk terug te vinden. Ze werden niet vrijgegeven, ondanks herhaalde WOB-verzoeken.

Ten slotte blijkt een totaaloverzicht te ontbreken van wat is gedaan om het lot van de gevangenen in de gaten te houden. Als redenen daarvoor worden genoemd: gebrek aan mankracht, het ontbreken van een duidelijke richtlijn voor de verslagen, verschillende registratiesystemen en een gebrekkige overdracht tussen de militairen die naar Uruzgan werden uitgezonden.

Lees ook: 

Gevangen door Nederlandse missie, gemarteld door Afghaanse geheime dienst

Nederland droeg tijdens de Uruzgan-missie gevangenen over aan de beruchte Afghaanse veiligheidsdienst. Ze zouden goed worden behandeld en dit zou nauwlettend worden gevolgd. Er was echter structureel sprake van marteling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden