Regerende Vlaams-nationalistische N-VA krijgt eerste klapje

Bart De WeverBeeld EPA

Ze wilden de grootste volkspartij worden van België, maar na een lange avond stemmen tellen waren er uiteindelijk meer minnen dan plussen voor de Vlaams-nationalistische N-VA van Bart De Wever. Een flinke domper voor de partij die het afgelopen decennium als een komeet omhoog schoot.

De N-VA hoopte eindelijk de christendemocratische CD&V voorgoed van de troon te stoten als grootste volkspartij van Vlaanderen. Maar dat mislukte. CD&V werd in 120 gemeenten de grootste, tegen 52 voor N-VA. De N-VA lijkt vooral te verliezen ten voordele van het uiterst rechtse Vlaams Belang, dat aan een comeback lijkt begonnen.

Binnen 24 uur zijn in de meeste Belgische gemeenten de coalities al gesmeed, maar in Gent en Antwerpen is het nog spannend. Vanwege de landelijke verkiezingen volgend jaar mei zijn de ogen vooral gericht op Antwerpen. Daar werd de lijst van burgemeester en N-VA-partijleider Bart De Wever weliswaar de grootste met 35,3 procent van de stemmen, ze verloor wel bijna 2,5 procentpunt.

Burgemeester De Wever toonde zich na het bekend worden van de uitslagen onmiddellijk triomfantelijk tegen de pers, die volgens hem ‘zijn overlijdensbericht’ al klaar had liggen. Toch zal hij in zijn maag zitten met de verliezen die zijn partij ook elders in het land leed.

Bovendien is het vormen van een stadsbestuur er in Antwerpen ook niet eenvoudiger geworden. De N-VA scoort er weliswaar goed en een coalitie zonder die partij is uitgesloten, De Wevers coalitiepartners Open VLD en vooral CD&V faalden jammerlijk. Daardoor zou De Wevers ‘dreamteam’ het moeten doen met een meerderheid van slechts één zetel.

Loopgraven

Veel ruimer zou een college in zijn jasje zitten met Groen, dat overal in het land flinke verkiezingswinsten boekte. In Antwerpen ging de progressieve partij van vier naar elf zetels. Maar Groen en N-VA kunnen – vooral in Antwerpen waar harde woorden vielen tijdens de campagne – elkaars bloed wel drinken. De Wever verraste maandag dan ook door Groen uitdrukkelijk de hand te reiken voor coalitieonderhandelingen: ‘Je moet uit de loopgraven durven treden’, zei hij tegen de VRT. Maar Groen-lijsttrekker Wouter van Besien houdt vooralsnog de boot af.

Die partij zit wel aan de onderhandelingstafel in Gent. Daar ze hoopt de eerste Groene burgemeester te leveren van een grote stad, maar dat gaat niet zonder slag of stoot omdat ook de liberale Open VLD er hard groeide en meteen al de burgemeesterssjerp opeiste. Ook in veel andere gemeenten, zoals Leuven, haalde Groen bijna 20 procent van de stemmen. Ook op andere plaatsen gaat de partij meebesturen, veelal ten koste van de sociaaldemocraten van SP.A. ‘Links kleurt groen’, kopte De Standaard maandag.

Ook over hoofdstad Brussel en over Wallonië spoelde een groene golf, al blijven de socialisten van de Franstalige PS ondanks behoorlijke verliezen in veel gevallen wel de grootste. Opmerkelijk, na een reeks corruptieschandalen in die partij de afgelopen jaren. Daarvan profiteert de radicaal linkse tweetalige PVDA-PTB, maar minder dan die partij had gehoopt.

Lees ook:

Burgemeester én een zetel in het parlement? In België is het geen probleem

In België is het geen probleem om als burgemeester ook een zetel in het parlement te hebben. Veel van de landelijke politici deden er mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden