Regels bijstandswet versoepeld

Bevriende oppositie dwingt coalitie wet aan te passen, ook voor jonggehandicapten

Jongeren met een handicap komen niet automatisch in de bijstand als ze na herkeuring geen werk kunnen vinden. Dat was aanvankelijk wel de bedoeling van het kabinet. Staatssecretaris Jetta Klijnsma (PvdA, sociale zaken) heeft met de coalitie en oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP afgesproken dat deze jongeren toch hun zogeheten Wajong-uitkering kunnen behouden. Die wordt wel met 5 procent gekort.

Deze afspraak betekent een majeure, maar noodzakelijke aanpassing van de participatiewet. De coalitie kan niet op een eigen meerderheid in de Eerste Kamer rekenen. De oppositie was fel gekant tegen de oorspronkelijke kabinetsplannen rond jonggehandicapten. De afgelopen weken onderhandelde de coalitie met de drie 'bevriende' oppositiepartijen over aanpassingen.

De gesprekken gingen niet alleen over de gehandicapten, maar ook over de bijstandswet. Voor de plannen rond de bijstand staat het kabinet voor hetzelfde probleem: te weinig steun in de senaat. Ontvangers van een uitkering moeten straks verplicht een tegenprestatie leveren. Gemeenten en oppositiepartijen zijn sceptisch over dit voornemen. Klijnsma heeft na overleg met de coalitie en D66, ChristenUnie en SGP besloten dat de bijstandswet een half jaar later wordt ingevoerd: op 1 januari 2015 in plaats van 1 juli dit jaar. Gemeenten krijgen meer tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe regels. Het kabinet doet nog een belangrijke toezegging: de gemeenten mogen straks zelf bepalen welke 'significante tegenprestatie' bijstandsgerechtigden moeten leveren. De oppositiepartijen vinden dit belangrijk. "Gemeenten kunnen nu maatwerk leveren, zij weten het beste wat werkt", vertelt D66-Kamerlid Steven van Weyenberg. De VVD zegt ook tevreden te zijn met de aanpassingen. Sjoerd Potters benadrukt dat de nieuwe regels straks veel strenger zijn dan nu.

De vijf partijen en het kabinet zijn het niet over alles eens geworden. Voor de ChristenUnie en SGP is het belangrijk dat de sollicitatieplicht voor alleenstaande ouders van tafel gaat. D66 kan zich hier niet in vinden. De oplossing is dat de kleine christelijke partijen dit voorstel morgen tijdens het debat inbrengen. De coalitie heeft haar steun toegezegd. De onderhandelaars waren ook niet allemaal gelukkig met het voornemen van het kabinet om aanvragers van een bijstandsuitkering niet onmiddellijk uit te betalen. Ze moeten eerst vier weken solliciteren. ChristenUnie en PvdA zullen voorstellen dit plan te schrappen. Ook hier is een Kamermeerderheid voor.

Het kabinet heeft zich nu verzekerd van steun in de Tweede en Eerste Kamer voor de plannen rond bijstand en jonggehandicapten. Ook de reacties in de polder waren gisteren opgewekt. FNV-voorzitter sprak over "positieve geluiden om verder te gaan." CNV-voorman Maurice Limmen: "We blijven de voorgestelde bijstandswet spijkerhard vinden. Maar de hardste kantjes zijn eraf."

Hoofdpunten nieuw akkoord
Jonggehandicapten belanden na herkeuring niet in de bijstand als er geen werk is. Ze behouden hun Wajong-uitkering, maar leveren wel 5 procent in: van 75 naar 70 procent van het minimumloon.

De bijstandswet wordt strenger: 'Tegenprestatie' in ruil voor een uitkering wordt verplicht. Verhuisplicht voor diegenen die elders een baan kunnen krijgen. Bijstandsgerechtigden moeten Nederlands spreken en zich op sollicitatiegesprek netjes kleden.

Gemeenten mogen straks zelf bepalen wat een 'tegenprestatie' is.

De bijstandswet half jaar later ingevoerd: op 1 januari 2015.

In het debat zullen ChristenUnie en SGP morgen en donderdag pleiten voor afschaffing van de sollicitatieplicht voor alleenstaande ouders met jonge kinderen. CU en PvdA stellen dan ook voor om vier weken wachttijd bij aanvragers van een bijstandsuitkering te schrappen. Voor beide voorstellen is een meerderheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden