’Regelmatig bewegen helpt tegen borstkanker’

Bewegen zorgt ervoor dat het niveau laag blijft van bepaalde hormonen die een rol spelen bij het ontstaan van borstkanker. ( FOTO KOEN SUYK, ANP) Beeld ANP
Bewegen zorgt ervoor dat het niveau laag blijft van bepaalde hormonen die een rol spelen bij het ontstaan van borstkanker. ( FOTO KOEN SUYK, ANP)Beeld ANP

De borstkankermaand, die vandaag begint, staat dit jaar in het teken van bewegen. Waarom helpt dit borstkanker te voorkomen?

Je kunt erover liegen, maar doorgaans weet je het nog wel: of je 1, 2 of 4 glazen wijn hebt gedronken. „En het is makkelijk te meten, net als bijvoorbeeld het aantal sigaretten dat je hebt gerookt”, zegt Matti Rookus, epidemioloog aan het Nederlands Kankerinstituut in Amsterdam. „Maar met bewegen ligt dat een stuk lastiger.” Dan gaat het immers niet alleen over dat uur dat iemand heeft gesport, maar ook over het fietsen naar het station, het ophangen van de was en het werken in de tuin. „Je kunt niet aan mensen vragen dat van minuut tot minuut bij te houden voor een onderzoek. Dan haken er te veel af.”

Toch zijn er inmiddels voldoende onderzoeken die in dezelfde richting wijzen, aldus Rookus. Bewegen beschermt tegen het krijgen van borstkanker. „Het is nog niet glashelder hoe het mechanisme dat daarachter zit precies werkt, maar we beginnen wel een idee te krijgen.” Bewegen zorgt ervoor dat het niveau van bepaalde hormonen die een rol spelen bij het ontstaan van borstkanker, laag blijft. Oestrogeen, dat bijdraagt aan de ontwikkeling van de vrouwelijke geslachtskenmerken, is er één van. „Een hoge oestrogeenspiegel kan de celdeling versnellen, en dat geeft een grotere kans dat er iets fout gaat, wat niet op tijd kan worden hersteld.” Hetzelfde geldt voor insuline, dat zorgt voor opname van suiker in de cellen. „Een hoge insulinespiegel verhoogt de kans op borstkanker. Bewegen kan die insulinespiegel omlaag brengen.”

Biedt bewegen dan niet in het algemeen bescherming tegen kanker? „Nee”, zegt Rookus. „Voor bijvoorbeeld eierstok-, testis- en alvleesklierkanker zijn daarvoor geen aanwijzingen, en voor een veelvoorkomende vorm als darmkanker is het nog onduidelijk.”

Rijst natuurlijk de vraag hoevéél we dan moeten doen. Rookus: „Dat weten we nog niet precies. Een half uur wandelen lijkt net zo goed te zijn als een kwartier hardlopen. Wel is regelmaat van belang: de hele week nietsdoen en dan op zondag twee uur gaan squashen, werkt niet.” De Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen van een half uur matig intensieve inspanning per dag ziet Rookus als een soort minimum. „Bewegen doe je niet gauw te veel.”

Ook op latere leeftijd heeft het nog zin om te beginnen. „Bewegen zorgt ervoor dat de samenstelling van je lichaam verandert: meer spieren, minder vet. Na de menopauze wordt oestrogeen alleen nog in de vetcellen aangemaakt. Hoe minder daarvan aanwezig, hoe beter.” Vandaar dat ook afvallen (of zorgen dat je niet aankomt) belangrijk is. „Bewegen en het voorkomen van overgewicht hebben, los van elkaar, een preventief effect.”

En hoe. Rookus: „Als vrouwen voldoende zouden bewegen, zou dat op termijn twintig tot veertig procent van de gevallen van borstkanker kunnen voorkomen. Er zijn zelfs aanwijzigingen dat beweging ook vrouwen die genetisch gevoeliger zijn voor borstkanker, een zekere bescherming biedt.”

Te midden van allerlei andere risicofactoren biedt dat een geweldig aanknopingspunt, stelt ze. „We weten dat laat of geen kinderen krijgen en weinig borstvoeding geven, een risicofactor vormt voor borstkanker. Maar vrouwen adviseren zes kinderen te krijgen en per kind minimaal twee jaar zelf te voeden, is in deze tijd natuurlijk niet reëel. Bewegen is een van de weinige factoren die je op een acceptabele manier kunt beïnvloeden.”

(Trouw) Beeld ANP
(Trouw)Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden