update

Regeerakkoord aangeboden aan de Tweede Kamer

Informateur Gerrit Zalm, die de afgelopen maanden de onderhandelingen over een nieuw kabinet leidde, overhandigt het regeerakkoord aan Kamervoorzitter Khadija Arib in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Informateur Gerrit Zalm heeft het nieuwe regeerakkoord aangeboden aan de voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib. Volgens VVD-leider Mark Rutte is het nieuwe regeerakkoord 'ambitieus en evenwichtig'. De oppositie reageerde overwegend negatief.

Zalm leidde de afgelopen maanden de onderhandelingen over een nieuw kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. De vier partijen die de nieuwe coalitie gaan vormen hebben hun plannen voor de komende vier jaar vastgelegd in het regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst'.

Zalm bood net na één uur vanmiddag het regeerakkoord, de doorrekening door het Centraal Planbureau CPB en zijn eindverslag aan Arib aan. "De lange duur van de formatie is opmerkelijk, gerekend vanaf de verkiezingen de langste uit de geschiedenis'', erkende Zalm bij de presentatie. Hij wees erop dat het om vier partijen ging met nogal uiteenlopende opvattingen.

Zalm zei ook een positief punt te zien in de lange duur van de formatiegesprekken onder zijn leiding, bijna drie maanden: "Het toont het doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsbesef bij de partijen".

Zalm en Arib betreurden dat er de afgelopen tijd veel uit de onderhandelingen is gelekt. "Het ging even goed fout'' bij een bepaalde onthulling, aldus Zalm. En de laatste tijd was het geen 'lekken' meer, maar 'sproeien'. Volgens Arib is er nog nooit zoveel gelekt uit een regeerakkoord.

'Ambitieus en evenwichtig'

De leiders van de vier partijen presenteerden hun akkoord tijdens een gezamenlijke persconferentie. Demissionair premier en VVD-voorman Rutte noemde het nieuwe regeerakkoord 'ambitieus en evenwichtig'. "Er is gekozen voor groei en vooruitgang", zei Rutte. Hij vindt dat mensen nu ook financieel moeten voelen dat het beter gaat. 

"Ook de gewone, normale Nederlanders zullen er echt op vooruit gaan. We gaan nu de mouwen opstropen en aan de slag", aldus de beoogd premier van het kabinet Rutte III.

Volgens de analyse van het CPB zullen de verschillen tussen rijk en arm door het beleid van Rutte III op termijn licht afnemen. Het CPB heeft berekend dat de inkomensverschillen met 0,1 procent zullen dalen, vooral door de lastenverlichting voor de middeninkomens. Zonder de voorgenomen maatregelen zouden ze met 2,7 procent toenemen. Vooral werkenden profiteren. Zij gaan er volgens het planbureau in doorsnee 0,8 procent per jaar op vooruit. Uitkeringsgerechtigden profiteren met 0,6 procent en gepensioneerden met 0,5 procent, aldus het CPB. De werkgelegenheid neemt door de ingrepen van het nieuwe kabinet licht toe.

Zorgen serieus genomen

CDA-voorman Sybrand Buma wees er in zijn toelichting op het regeerakkoord vooral op dat het kabinet de zorgen in de samenleving serieus neemt. Daarom komt er niet alleen geld op tafel waar dat nodig is, maar wil het kabinet ook de Nederlandse identiteit bewaken en versterken. Er komt meer aandacht voor de Nederlandse cultuur en een maatschappelijke diensttijd voor jongeren.

Alexander Pechtold van D66 zei zijn grote doel, het verbinden van progressief en conservatief Nederland, te hebben bereikt. Dat gebeurt met respect voor elkaars waarden, en dus ook voor de progressieve van D66. Met een knipoog naar het homohuwelijk, waar zijn coalitiegenoten CDA en CU weinig in zien, wees hij erop dat nu zelfs viér heren hun ja-woord geven.

Tekst loopt door onder foto

Mark Rutte (VVD) verlaat het Binnenhof na het laatste overleg met informateur Gerrit Zalm, vanochtend. De onderhandelaars Rutte, Sybrand Buma (CDA), Gert-Jan Segers (ChristenUnie), en Alexander Pechtold (D66) hebben sinds eind juni onder leiding van Zalm met elkaar gesproken over de vorming van een nieuw kabinet.Beeld ANP

'Geen liefde op het eerste gezicht'

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers sprak over een nieuw klimaatbeleid, hervorming van de arbeidsmarkt, en de hervorming van het pensioen- en belastingstelsel. "Er komen grote investeringen in onderwijs, zorg, in gezinnen, in infrastructuur, defensie, ontwikkelingssamenwerking" tijdens de komende regeerperiode. "Dit wordt niet niks", zei de CU-leider.

Het wordt geen kabinet dat op de winkel gaat passen, aldus Segers. "Het is een akkoord met urgentie. Als dit bewaarheid wordt, krijgen we een kabinet met grote daadkracht." 

"Beste Mark, Sybrand en Alexander, het was niet direct liefde op het eerste gezicht", grapte Segers over de langdurige formatie. "We kondigen nu geen partijfusie aan, maar we hebben elkaar gevonden in heel ambitieuze plannen, en belangrijker nog, er is vertrouwen. Daarom geloof ik dat dit nieuwe kabinet een succes kan worden."

Oppositie negatief

Oppositiepartijen in de Tweede Kamer reageren overwegend negatief op het nieuwe regeerakkoord. Volgens de Socialistische Partij komen de vrienden van Rutte er goed van af. SP-leider Emile Roemer zei dat vooral de grote bedrijven er de vruchten van gaan plukken, terwijl de mensen met de laagste inkomens uiteindelijk de rekening gaan betalen.

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren (PvdD) vindt het nieuwe kabinet niet daadkrachtig genoeg. Het motto van de regeringscoalitie, Vertrouwen in de toekomst, betekent vooral erop rekenen dat volgende generaties doen wat wij nalaten, denkt de partijleider van de PvdD. “Er wordt gewoon helemaal niets gedaan'', stelt Thieme. “Ze schuiven alles vooruit, polderen en nemen hooguit vrijblijvende maatregelen.'' Haar steekt vooral dat de nieuwe coalitie de veestapel niet verkleint.

PVV-leider Geert Wilders noemt het regeerakkoord een “verschrikkelijk gedrocht”. Volgens Wilders zijn terreur en islamisering de grootste bedreigingen van Nederland en Europa, en “komt het woord islam niet één keer in het hele regeerakkoord voor''.

Henk Krol, leider van de ouderenpartij 50PLUS, is 'woest' over wat hij noemt het 'anti-ouderenkabinet'. “Veel maatregelen gaan gelukkig pas in 2019 in. Dat geeft tijd om het komende kabinet naar huis te sturen!" aldus Krol. Volgens de 50PLUS-leider blijkt uit de cijfers dat gepensioneerden aan het eind van de kabinetsperiode 40 procent in koopkracht achter zullen lopen op werkenden.

GroenLinks-leider Jesse Klaver vindt dat het "geen kabinet is voor gewone mensen, bijna voor de rijken". "Zoals Mark Rutte het zelf zou zeggen: een kabinet waarbij rechts Nederland zijn vingers bij zou aflikken", aldus Klaver. Volgens hem leidt het beleid juist tot grotere ongelijkheid in Nederland.

Klaver is wel tevreden met maatregelen als de CO2-belasting en de belasting op vrachtwagens, maar denkt dat het kabinet daarmee de milieudoelstellingen niet gaat halen. "De ondergrondse CO2-opslag bijvoorbeeld  is een dure, onbewezen technologie waarmee de doelstellingen niet snel gehaald kunnen worden."  

Kanttekeningen

De vier fracties waren gisteravond al akkoord gegaan met het conceptregeerakkoord, maar hadden wel een aantal kanttekeningen. “Uit al die fracties komen toch een hoop punten en puntjes. Het kostte iets meer tijd", zei Rutte vanochtend na bijna drie uur praten met Zalm en de andere drie onderhandelaars. Na dat overleg hebben de fracties rond het middaguur nog een laatste blik op het regeerakkoord geworpen. 

Donderdag volgt een debat met de Tweede Kamer over het nieuwe regeerakkoord. Daar zal ook informateur Zalm aan deelnemen, die vragen zal beantwoorden over het onderhandelingsproces tijdens de langstdurende informatie ooit.

Daarna zal premier Rutte als formateur beginnen met de gesprekken met beoogde ministers en staatssecretarissen. De verwachting is dat het nieuwe kabinet in de laatste week van oktober gepresenteerd wordt, waarna de bewindslieden beëdigd worden door koning Willem-Alexander.

Lees ook: Wat staat er in het regeerakkoord dat we nog niet wisten? en Het record van Van Agt gaat eraan: deze formatie is de langste ooit

Lees alles over het beoogde kabinet Rutte III in ons dossier

Dit bericht wordt aangevuld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden