Refo-gemeenten zijn socialer, hechter, duurzamer en groener

Nieuwbouw in Houten, de duurzaamste gemeente van Nederland. Beeld Maarten Hartman
Nieuwbouw in Houten, de duurzaamste gemeente van Nederland.Beeld Maarten Hartman

Gemeenten in de refo-strook zijn gemiddeld duurzamer. Dat blijkt uit een onderzoek van Telos, een kenniscentrum voor duurzaamheid van de Universiteit van Tilburg. Naast bijvoorbeeld het inwonertal of het industrieverleden van een stad blijkt er een verband tussen de aanwezigheid van SGP-stemmers en het duurzame karakter van een gemeente.

Telos vergeleek de honderd grootste gemeenten op economisch, ecologisch en sociaal gebied. Dat levert een duurzaamheidsscore op. In gemeenten met meer dan 5 procent SGP-stemmers is die hoger dan in gemeenten met een kleinere aanhang voor de staatkundig-gereformeerden. Ook als je ze naast vergelijkbare niet-refogemeenten legt, blijken de SGP-gemeenten gemiddeld socialer en groener. De refo-gemeenten scoren gemiddeld 2,5 procent duurzamer. "Dat lijkt niet veel", zegt Bastiaan Zoeteman, bijzonder hoogleraar duurzaamheid. "Maar dat is het wel, als je je realiseert dat de laagste score 39 procent is, en de hoogste 58." Dat cijfer betekent dat Houten, de duurzaamste gemeente, voor 58 procent voldoet aan het ideale duurzaamheidsplaatje van de onderzoekers.

Houten is geen echte SGP-gemeente, al zit de partij wel met twee zetels in de raad. In top-vijfgemeente Katwijk is de partij groter - net zoals in Kampen, dat het ook goed doet. Minder duurzaam zijn Spijkenisse, de grote steden en de steden in Limburg.

Sociale cohesie
"Via de SGP-aanhang hebben we geprobeerd de aanwezigheid van christelijke waarden in de samenleving te meten", zegt Bastiaan Zoeteman. "Als we ChristenUnie-stemmers hadden genomen, hadden we dit effect waarschijnlijk ook gezien." Volgens Zoeteman is de sociale cohesie groter in de christelijke gemeenten. Inwoners gaan vaker naar de stembus en doen meer vrijwilligerswerk. Er zijn minder vroegtijdige schoolverlaters. Al die zaken wegen mee in de eindscore. "Opvallend is dat het afval er beter wordt hergebruikt. Mensen brengen vaker flessen, papier en dergelijke naar inzamelpunten", zegt Zoeteman.

Een bloeiende economie in een stad heeft weinig invloed op sociaal of ecologisch vlak. "In de politiek hoor je weleens dat als je wegen aanlegt en investeert in de kenniseconomie, daarmee ook sociale problemen verdwijnen", zegt Zoeteman. "Maar wij hebben daar geen verband gevonden. Er blijft dus aparte aandacht nodig voor die sociale kant, zeker nu de christelijke waarden, die blijkbaar voor sociale cohesie zorgen, meer en meer wegvallen."

Vier minst duurzame gemeenten
Spijkenisse
Sittard-Geleen
Emmen
Schiedam

Vijf duurzaamste gemeenten
Houten
Middelburg
Katwijk
Hilversum
Hengelo

87 duurzame dingen
Is het lijstje met gemeenten niet redelijk willekeurig? De score hangt af van het mandje met 87 kenmerken van duurzaamheid die door de onderzoekers zijn gekozen.

"Natuurlijk, wat je erin stopt, heeft invloed op de uitkomst", zegt onderzoeker Bastiaan Zoeteman. "Dit waren de cijfers die beschikbaar zijn, bijvoorbeeld bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. Als je een factor toevoegt leidt dat slechts tot kleine verschuivingen."

Duurzaamheid gaat niet alleen over het milieu. Het onderzoeksinstituut gebruikt een definitie van de Verenigde Naties. Bij duurzame ontwikkeling gaan volgens de VN economie, milieu en leefbaarheid hand in hand. Telos heeft heeft daarom allerlei zaken geteld en gemeten. Een kleine greep: de aanwezigheid van scholen, het aantal voortijdige schoolverlaters, de veiligheid, de luchtkwaliteit en het vestigingsklimaat voor bedrijven. Voor elke factor bekijken ze in hoeverre de gemeenten aan een bepaald streefdoel voldoen. Dat streefdoel is afhankelijk van de wettelijke norm of van wat het maximaal haalbare is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden