Redding voor partituren Bach

Voor de bedreigde partituren van de componist Johann Sebastian Bach is de redding nabij. Eerder deze week is in de staatsbibliotheek van Berlijn een speciale werkplaats geopend die verder verval van de waardevolle manuscripten moet voorkomen.

De notenschriften zijn aangetast door de inkt die de Duitse componist (1685-1750) gebruikte. De inkt is ijzerhoudend waardoor hij kan gaan 'roesten' en het papier bruin kleurt. Uiteindelijk vreet de inkt zich door het blad heen en ontstaan er gaten. Het gaat onder meer om de bladmuziek van de 'Johannes-' en 'Mattheuspassie', de 'Mis in h-moll', de 'Brandenburgse Concerten' en het 'Weihnachtsoratorium'.

Om de partituren te redden, koos de Staatsbibliotheek na lang aarzelen voor een in de DDR ontwikkelde techniek, die licht omstreden is. Eerst wordt met chemicaliën de agressieve inkt geneutraliseerd. Dan wordt elke partituur gesplitst. Tussen de twee helften komt een flinterdun laagje papier als stabilisatie. Daarna worden de helften samengevoegd. Duitse deskundigen betwijfelen de houdbaarheid van de 'sandwich-techniek', maar de Oost-Duitse experts wijzen op goede ervaringen.

In Berlijn bevindt zich ongeveer tachtig procent van de bewaard gebleven manuscripten van Bach. Bij tweederde van de 8000 muziekbladen in de Staatsbibliotheek is de zogeheten inktvraat vastgesteld, 1500 bladen zijn al zwaar beschadigd.

Voor het project is drie jaar uitgetrokken. De kosten voor de inrichting van het atelier (1,2 miljoen mark) zijn betaald door de overheid en een wetenschappelijke organisatie. Om de 2,3 miljoen mark voor de feitelijke reparaties bijeen te krijgen, startte de vereniging Vrienden van de Staatsbibliotheek een inzamelingsactie. Na het Bach-project wordt het atelier voor herstel van andere documenten gebruikt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden