Redders en ontredderden rond de Romeinse ring

Sacro Gra

Regie: Gianfranco Rosi.

xxxx

Voor wie de hemelbestormende kunst, kitsch en opera in 'La Grande Bellezza' toch te machtig werd, is er nu 'Sacro Gra': ook een film over Rome, maar een heel andere film en een heel ander Rome. In deze muziekarme documentaire, vorig jaar goed voor de Gouden Leeuw in Venetië, verlegt Gianfranco Rosi onze blik van het oude centrum naar de rafelranden, net buiten de Gra (de ringweg). Rosi filmt er de 'veronachtzaamde' stad: de heuvels waar schapen pal naast de snelweg grazen; de Tiber waar een visser op zoek is naar aal; een palmentuin waar een boomchirurg luistert naar het geknars van de palmkevers in een palmboom. De camera gluurt er door de open ramen van een torenflat waarover vliegtuigen naar Fiumicino vliegen. Hij vangt er halve gesprekken op: tussen een vader en een dochter die weigert op zoek te gaan naar een man, een acteur die het niet op zijn hondjes wil doen. Dit is het volksere Italië, het Italië dat afgelopen weekend zowel op Conchita als op de Poolse deernen stemde, en dat zich in de buurt van deze Romeinse Gra in een kale cafetaria vergaapt aan wat treurige danseressen die routineus staan te heupwiegen op een kunststoffen bar.

Dit armere Rome is wat meer Pasolini maar toch ook nog even Felliniaans als het Rome van 'La Grande Bellezza', zij het door Rosi abstracter en minder muzikaal vorm gegeven.

Rosi maakte de documentaire in opdracht van architect Nicolló Bassetti en nam de roman 'De onzichtbare stad' van Italo Calvino als leidraad. Hij treedt her en der kamers binnen en observeert de bewoners om dan weer uit te zoomen tot een panoramisch overzicht over de Gra 'die Rome omsluit als de ring van Saturnus'. Tussen zulke scènes monteert hij meer abstracte taferelen, zoals van een plein vol fel uitgelichte Maria-aanbidsters.

Een verbindende lijn biedt de boomchirurg die tijdens zijn bomenstudie filosofeert over de schadelijke palmkevergemeenschap die (net als de mens?) een sterke sociale structuur kent, wanneer er een prooi (ofwel palm) geroken is trommelen ze elkaar op om de prooi te verorberen. De toewijding van deze bioloog vind je ook bij de ambulancemedewerker die 's nachts over de weg snelt om hartpatiënten te reanimeren, bloederige gewonden op te lappen en zijn dementerende moeder troostend toe te spreken. Of bij de visser die zijn Oekraïense importbruid voorhoudt dat het Italiaanse klimaat alleen maar goeds voortbrengt. Het zijn redders in een wereld waar ook veel ontredderden, verlatenen en verdwaalden wonen; door Rosi kalm geobserveerd in een vrij afstandelijk maar mooi gestileerd melancholiek portret.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden