Rector IUR: je vrouw slaan mag, maar niet regelmatig

Een islamitische vrouw mag nooit met een niet-moslim trouwen. Een moslimman mag zijn vrouw slaan - als het echt niet anders kan. Dat volgens de Koran het erfdeel van de dochter de helft is van dat van de zoon heeft een goede reden. Aan zulke bepalingen in de gezaghebbende islamitische bronnen valt niet te tornen.

Dat is de opvatting van prof. dr. Ahmet Akgündüz, de nieuwe rector van de Islamitische Universiteit Rotterdam (IUR). De particuliere opleiding, opgericht in 1997, wil bijdragen aan een Nederlandse islam. Maar dat betekent volgens de Turkse jurist niet dat de Koran en de uitspraken en handelingen van Mohammed (soenna) voor herinterpretatie in het licht van de Nederlandse cultuur vatbaar zijn.

De voorschriften uit Koran en soenna, die tachtig procent van de islam uitmaken, blijven onveranderd ,,tot het einde der tijden'', aldus Akgündüz, kenner van het islamitisch recht. Alleen gebruiken en bepalingen die niet op die bronnen zijn gebaseerd, kunnen in het licht van veranderende opvattingen worden herzien.

,,Het woord hervorming wil ik niet gebruiken'', zegt Akgündüz. Hij moet niets hebben van de liberale koranuitleg van geleerden als de Egyptenaar Nasr Hamid Abu Zeid. Deze werd in 1995 door een Egyptische rechtbank tot afvallige bestempeld en week uit naar Nederland.

Abu Zeid gaat er van uit dat de Koran de positie van de vrouw heeft verbeterd. In de voor-islamitische tijd hadden vrouwen bijvoorbeeld geen recht op een erfenis. De Koran kent hun een half erfdeel toe. Moslims die die lijn doortrekken, moeten in de huidige tijd tot de conclusie komen dat de volledige gelijkheid van man en vrouw in de geest van de Koran is, vindt Abu Zeid.

,,Abu Zeid is een uitzondering'', reageert Akgündüz. ,,Maar helaas is hij in het Westen bekender dan wij.'' De rector wil niet tornen aan het islamitische erfrecht. Dat van dat halve erfdeel voor de dochter in terecht, want ,,in een huwelijk draagt de man alle kosten.''

Ook voor het vrouwen slaan houdt Akgündüz vast aan de traditionele voorschriften. Moslimmannen hebben zeker niet het recht om hun echtgenote regelmatig een pak slaag te geven, benadrukt hij. Alleen als een vrouw verantwoordelijk is voor een conflict in het huwelijk en ze niet met andere middelen tot rede te brengen is, mag het, maar dan zonder haar lichamelijk letsel toe te brengen. Mannen en vrouwen zijn in de Koran gelijkwaardig, houdt Akgündüz vol. ,,Maar dat betekent niet dat vrouwen elk recht toekomt dat mannen hebben.''

Akgündüz wil er alles aan doen om het draagvlak van IUR onder moslims en moslim-organisaties in Nederland te verbreden. Hij is er zeker van dat de imams die de IUR gaat afleveren, hun weg zullen vinden in de Nederlandse moskeeën. Hij heeft nu ruim tweehonderd studenten. De eerste groep imams, geestelijk verzorgers en islamdeskundigen studeert in 2002 af.

De Turkse jurist gaf banen als hoogleraar in Turkije en de Verenigde Staten op om leiding te geven aan een opleiding die nog een reputatie moet opbouwen. ,,Deze universiteit is een grote kans voor de moslims in Europa om de islam aan moslims en aan niet-moslims te onderwijzen.'' Hij hoopt dat zijn status als gerespecteerd moslimgeleerde voldoende vertrouwen inboezemt dat islamitische ouders hun zonen en dochters naar de IUR sturen.

Vooral Turkse moskee-organisaties die hun imams van het Turkse directoraat voor godsdienstzaken (Diyanet) betrekken, stonden bij de oprichting wantrouwig tegenover de IUR, net als politici in Turkije. Akgündüz heeft geprobeerd hun twijfel weg te nemen. ,,Wij willen niet concurreren met Diyanet. We zijn een Nederlandse, geen Turkse instelling. We willen de islam onderwijzen aan de zonen en dochters van dit land.''

Voorzitter M. Uysal van de grootste koepel van Diyanet-moskeeën, blijft afwijzend. ,,De IUR heeft geen draagvlak. Het is een one-manshow van de heer Damra'', zegt hij, verwijzend naar de oprichter en huidige voorzitter van het college van bestuur, S. Damra.

Akgündüz heeft aangeboden de imams die net uit Turkije komen, aan de IUR een soort inburgeringscursus te geven. Daar zit Diyanet niet op te wachten, weet Uysal. ,,Diyanet kan dat heel goed zelf en doet dat ook.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden