Recreatieplassen in de uitverkoop, bedrijven nemen exploitatie over

zwemmen | Gemeenten willen van hun recreatieplassen af, want het onderhoud is te duur. Bedrijven kunnen er geld verdienen aan horeca, waterskiën en festivals.

Op steeds meer plekken nemen commerciële uitbaters het beheer van zwemwater over van gemeenten in geldnood. Met festivals, horeca en watersportactiviteiten verdienen ondernemers geld aan de plassen en meertjes. Dit tot grote frustratie van bewonersverenigingen, die vinden dat geld en ambitie van gemeenten ten koste gaan van natuur en rust.

Recreatiemeren zijn een snel veranderende en concurrerende markt geworden. Onderhoud van zwemplassen is duur en levert gemeenten weinig op. Private uitbaters kunnen volgens provincie Utrecht, Gelderland en Recreatieschap Midden-Nederland bovendien beter inspelen op de vraag van recreanten. Activiteiten rond de plassen, zoals waterskiën, hippe horeca of dance events, zetten gemeenten op de kaart en brengen geld op.

Een bedrijf dat steeds meer zwemplassen beheert, is Leasurelands. De firma exploiteert inmiddels twintig plassen op de Veluwe, in de Achterhoek, bij Nijmegen en in Noord-Limburg. Met een hek en slagbomen worden de meertjes na overname afgezet.

Bezoekers kunnen zich vermaken bij de strandtent, de golfbaan of met waterskiën. Voor de kinderen is er een kabelbaan of een piratenschateiland. Leisurelands verdient aan parkeergeld en pacht van ondernemers die jachthavens, kiosken, restaurants of wellness resorts uitbaten. "Gemeenten willen van hun plassen af", zegt directeur van Leasurelands Erik Droogh. "Het scheelt subsidie en zorgt in krimpregio's voor werkgelegenheid. Wij zorgen voor de bezoekers, de ondernemers voor entertainment. En dat tegen een mooi groen decor."

Vorig jaar verdiende Leasurelands 2,6 miljoen euro aan 5,8 miljoen bezoekers. Een deel hiervan verdient Leasurelands aan 650 jaarlijkse evenementen rondom de plassen. Zoals het muziekfestival Down the Rabbit Hole bij recreatieplas De Groene Heuvels in Gelderland. Dit jaar trok het festival 20.000 bezoekers. De organisatie wil naar 35.000 toe.

Leasurelands nam in 2013 vijf recreatiegebieden over van gemeenten, en voert gesprekken over nieuwe overnames. Waar, dat wil Droogh niet zeggen. Mogelijk heeft Leasurelands interesse in het Henschotermeer, dat te midden van bossen en heide in de provincie Utrecht ligt. Het beheer ligt nu nog bij de overheid. Maar landeigenaar Den Treek-Henschoten, Provincie Utrecht en de betrokken gemeenten zoeken voor 1 januari 2018 een private uitbater. Bewoners uit het nabijgelegen Maarn en Woudenberg vrezen voor de rust en natuur van hun geliefde recreatiemeer.

"Plat gezegd gaat het gewoon om geld", zegt Ronald Letema van de Vereniging Bewonersbelang Maarn Maarsbergen. "Voor je het weet staat er een discotheek, hotel en restaurant voor feesten en partijen", zegt hij. "En dan achteraf klagen dat je geen natuur meer hebt." Letema vindt dat de overheid de plassen niet moet afstoten. "Maar de politiek trekt zich terug."

Vooral in de zomer is het druk bij het meer. "De rest van het jaar kan de natuur herstellen", zegt Letema. De provincie heeft volgens hem te veel ambitie, en bestuurders zijn 'te zwak en lui' om kritisch te kijken naar aanvragen van projectontwikkelaars.

Letema vreest taferelen zoals bij de Maarsseveense plassen, net boven Utrecht. Dit weekend genoten duizenden festivalgangers naast een vogelrijk natuurgebied van 'stampende hardstyle en diepe techno' op het jaarlijkse Ultrasonic Festival. Bewonersvereniging Maarsseveen-Molenpolder probeert het evenement al jaren tevergeefs tegen te houden. Secretaris Hans Verhoeven: "De bas dreunt door het hele gebied en draagt ver over het water. Wij als bewoners zorgen dat we dat weekend niet thuis zijn."

Liever geen horeca bij het Henschotermeer

In het helder lichtgroene water spelen twee kinderen met een bal. Op de balken van een houten klimrek aan de waterkant balanceert een opa lachend met zijn kleinzoon. Om hen heen de groene dennen en het witte zand van het Henschotermeer, de populairste zwemplas uit de omgeving. Families zitten her en der verspreid op kleedjes en onder parasols. Een ouderwetse roodwitte patat- en ijscowagen aan de rand van het bos is de enige commercie. Ine Botman (62) en Johan Feenstra (59) liggen aan de waterkant te lezen. "Het is heerlijk in de natuur", zegt Ine. Na een wandelvakantie in de Pyreneeën rusten ze hier nog een weekje uit. "Er zijn niet veel natuurlijke zwemwateren. Het is fijn, zonder poespas." Horeca zien ze niet graag komen. Dat vindt ook Wil Kloppenborg (70) uit Alphen aan de Rijn. Ze zit op een campingstoeltje in de schaduw, samen met haar man, dochter en een schare kleinkinderen. Een bolderkar staat naast de meegebrachte koeltas. "We komen hier al sinds 1976, toen mijn ouders hier een stacaravan kochten", vertelt ze. Al drie generaties vermaakten zich 's zomers aan dit heldere meertje. "Puur natuur is juist fijn. De kleinkinderen zwemmen en spelen de hele dag." Hun volwassen dochter, Esther Westeneng, vindt het ook prettig dat er niets is. "Anders zeuren de kinderen de hele dag of ze iets mogen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden