Recordaantal winkels failliet

Begin dit jaar ging Schoenenreus failliet. Beeld anp
Begin dit jaar ging Schoenenreus failliet.Beeld anp

Er zijn dit jaar al meer winkeliers failliet gegaan dan in 2012. En het is nog maar oktober. Als deze trend doorzet, wordt 2013 een absoluut recordjaar met 937 faillissementen in de winkelbranche. Ter vergelijking: in 2000 lieten 36 winkeliers definitief de rolluiken zakken. Vorig jaar - toen nog het recordjaar - waren het er 749. Dat blijkt uit cijfers van kredietbeoordelaar Graydon.

Dorien Pels

Het gaat daarbij om afzonderlijke vestigingen. Schoenenreus bijvoorbeeld bestond tot het faillissement van de keten uit verschillende zelfstandige fillialen die allemaal meetellen.

Het zwaarst getroffen is de provincie Zuid-Holland, waar sinds 2011 418 bedrijven het niet redden. Ze gaan failliet door concurrentie van grote ketens. Dit overkomt bijvoorbeeld kaaswinkels, bakkers, slagers, bouwmarkten en meubelwinkels.

Boek- en muziekwinkels, maar ook eroticawinkels en kledingverkopers hebben veel last van de handel via internet. En ook drogisterijen gaan last krijgen van online verkoop, zo is de voorspelling.

Al deze ontwikkelingen worden versneld door de crisis: consumenten geven minder uit. Toch ziet winkeladviseur Hans Eysink Smeets dat er ook winkels bijkomen. Zo zijn er de laatste tien jaar meer kookwinkels, meer restaurants die thuis bezorgen en meer rijwielhandels gestart. Zijn conclusie is dan ook dat trends zich sneller zijn gaan afwisselen waardoor winkels komen en gaan.

Eysink Smeets: "Wat je ook ziet, is dat winkels na een faillissement een doorstart maken, in afgeslankte vorm. Het bekendste voorbeeld is de Free Record Shop. Daar heb ik echter wel mijn bedenkingen bij. Hoeveel kans maak je nog in die tak met de concurrentie van internet?"

Dat het, ondanks sommige succesnummers, voor de hele beroepsgroep hard werken is om het hoofd boven water te houden, ziet Graydon aan de kredietadviezen die het bedrijf afgeeft: 70 procent van alle winkeliers heeft op dit moment een kredietadvies van maximaal 8000 euro.

Vorig jaar was dit nog maar 63 procent. Zo'n advies houdt in dat Graydon klanten aanraadt om met deze winkeliers niet zonder meer zaken te doen voor bedragen boven de 8000 euro, maar voor de veiligheid bijvoorbeeld beter een voorschot kunnen vragen.

Economen bij ABN Amro voorspellen dat de beproeving nog niet voorbij is. Belangrijke factoren die de branche beïnvloeden, zoals het besteedbaar inkomen, de koopbereidheid van consumenten en de werkloosheid, verbeteren nog niet in 2014.

De bank verwacht al met al dat de hele traditionele winkelbranche volgend jaar weer 4 procent minder zal verkopen. De online winkels daarentegen mogen volgens de bank in 2014 rekenen op een stijging van de verkoop met 9 procent.

'Stijgers en dalers. Er zijn nog altijd winkels die het wel goed doen'

Vijf typen winkels die het goed doen

Sportspeciaalzaken
De hardloopwinkel, de golfwinkel, de hockeyspeciaal-zaak of de winkel met alleen tennisbenodigdheden: ze zijn in aantal meer dan verdubbeld in de afgelopen tien jaar. Was er in 2003 nog 1,2 winkel per 100.000 inwoners, nu zijn het er maar liefst 4,3. Mensen komen er voor advies en kwaliteit.

Kookwinkels
Na 2003 was er een ware explosie van kookwinkels. De crisis heeft de groei iets getemperd. Toch kwamen er sinds 2008 nog altijd winkels bij. Koken is in, dat is ook te zien aan de vele tv-programma's met master-chefs en bakwedstrijden. Op iedere 100.000 inwoners telt Nederland thans 1,3 winkel voor kookbenodigdheden.

Aquariumwinkels
Sinds 2003 openden meer winkels voor aquarium-bezitters hun deuren. Van de crisis heeft deze branche geen last. De groei van het aantal winkels zette ook na 2008 door. Nederland telt 0,6 aquarium-winkels per 100.000 inwoners. Overigens hebben andere dierenwinkels het wel zwaar. Zij hebben last van concurrentie van tuincentra en grote winkelketens.

Tweedehands kleding
In Amerika heet het vintage en is het hip. Winkels met tweedehands kleding maken begin deze eeuw ook in Nederland een opmars. Tussen 2003 en 2008 groeit het aantal spectaculair met bijna 37 procent. Na 2008 vlakt de groei wat af maar toch komen er nog steeds winkels bij. Er zijn ruim drie tweedehands kledingwinkels per 100.000 inwoners.

Rijwielen
We besparen op van alles en nog wat maar niet op onze fiets. Er zijn tien procent meer rijwielhandelaren bijgekomen in de afgelopen tien jaar, terwijl er al veel waren. Blijkbaar vervullen zij een buurtfunctie. Op iedere 100.000 inwoners zijn ruim 17 fietsenwinkels. Deze ondernemers profiteren tevens van de nieuwste trend: de elektronische fiets.

Vijf typen winkels die het zwaar hebben

Sportwinkel algemeen
Hier heeft een ware kaalslag plaatsgevonden. Ruim dertig procent van de niet-gespecialiseerde sportwinkels ging sinds 2003 dicht. Deze ondernemers hadden vooral last van concurrentie met grote en vaak goedkopere ketens als Decathlon. Want het aantal vierkante meters aan algemene sportwinkels is wel gegroeid met zes procent. De verwachting is dat sportartikelen vaker online gekocht gaan worden.

Autodealers
Bij autoverkopers slaat de crisis hard toe. Dat begon al in 2003. Inmiddels zijn er dertig procent minder, maar nog altijd 14,2 verkopers per 100.000 inwoners. Zij houden het hoofd boven water dankzij de markt voor leaseauto's. De verwachting is dat nog meer bedrijven verdwijnen en enkele enorme showrooms overblijven.

Kantoorartikelen
Op sterven na dood. Sinds 2003 is meer dan de helft van de winkels voor kantoorartikelen verdwenen. Door de computer gebruiken we minder pennen, papier en Tipp-Ex. Daarnaast hebben deze winkels enorm veel last van de concurrentie van internetwinkels: een partijtje printpapier voor kantoor bestel je natuurlijk gewoon online. Er is nu nog 1 kantoorartikelenwinkel per 100.000 inwoners over.

Erotica
Over concurrentie van internet gesproken. De porno-industrie heeft zich vrijwel geheel van de echte wereld naar de virtuele wereld verplaatst. Producten kunnen discreet en anoniem online worden besteld. De 1,3 winkel per 100.000 inwoners die er nog is, kan niet meer bestaan van boekjes en films en richt zich nu ook op vrouwen met bijvoorbeeld een lingerieafdeling.

Beddenwinkels
Ze waren booming in de jaren negentig, maar inmiddels sloot tien procent van de beddenwinkels de deuren weer. Deze ondernemers hebben erg veel last van het lage consumentenvertrouwen. Het kopen van een nieuw bed stel je makkelijk een paar jaar uit. Bovendien: waren de verstelbare bedden gevuld met exclusief paardenhaar een tijdje in, nu kiest men weer voor een boxspring van Ikea.

Informatie komt uit de Eysink Smeets NoCompromise Index 2013

De hoogtijdagen van de beddenwinkel zijn voorbij Beeld anp
De hoogtijdagen van de beddenwinkel zijn voorbijBeeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden