Rechtsstaat (2)

Vanzelfsprekend ben ik afgelopen weekeinde op zoek naar paaseieren gegaan. Ik vond er niet één want mijn tuintje was onder een laag tweets, internetreacties en digitale woedeaanvallen bedolven. En dit allemaal vanwege mijn zaterdagcolumn 'Rechtsstaat'. Met veel genoegen ben ik in dit materiaal gaan wroeten. Ik haalde moeiteloos het meest opvallende exemplaar eruit. Een ietwat bedorven specimen weliswaar, maar bij gebrek aan echte eieren moet je ook niet gaan klagen. Het betrof een tweet van de kersverse leider van de PvdA, Diederik Samsom: 'Licht hysterische Ephimenco'. Nu kan ik iedereen geruststellen over mijn psychische gezondheid: geen last van stoornissen die motorische problemen en dissociatieve convulsies kunnen veroorzaken. De elegante formulering van Samsom werd wel gevolgd door een poging tot argumentatie binnen die 140 karakters: 'Sinds wanneer is een geschil over wetsinterpretatie een ondermijning van de rechtsstaat?'

De discussie gaat over de stageplaatsen voor illegale jongeren die een MBO-opleiding volgen. Minister van sociale zaken Kamp beroept zich op de wet en beschouwt die stage als werk. De gemeente Amsterdam niet en zal jongeren toch aan stages helpen. De opgelegde boetes zullen via een speciaal fonds worden betaald. Het gaat hier niet om een 'geschil over wetsinterpretatie' zoals Samsom beweert, maar om een directe actie van de gemeente Amsterdam om de wet te omzeilen vóórdat de discussie op gang is gekomen in de Kamer waar de PvdA een initiatiefwetsvoorstel gaat indienen. Amsterdam treitert doelbewust de minister, weigert de wet uit te voeren en zal een beroep doen op een bevriend fonds: 'We hebben poen, kom maar op met je boetes'. Dit raakt de fundamenten van de rechtsstaat zoals ik eerder schreef en betwist op een slinkse manier de legitimiteit van de uitvoerende macht. De burger kan hiervan wat opsteken: als ik de wet anders interpreteer en over voldoende middelen beschik, kan ik boetes betalen en hoef ik dus die wet niet te respecteren.

In deze kwestie is door de PvdA, aangevoerd door rebellerend wethouder Asscher, naar een uitspraak van de Raad van State gewezen die een eerder opgelegde boete uit 2008 vernietigde. Maar het ging hier om een atypisch geval (drie weken stage, geen loon) en op de site van Binnenlands Bestuur is een woordvoerder van de Raad van State meer dan duidelijk: 'De uitspraak is niet exemplarisch. Je kunt hieruit niet concluderen dat alle stages niet onder de noemer werk zouden vallen.' Op diezelfde site merkt de Nijmeegse rechtssocioloog Paul Minderhoud op: 'Ik zie in het arbeidsrecht vreemdelingen geen mogelijkheid voor Amsterdam om deze zaak te winnen. Je hebt een tewerkstellingsvergunning nodig voor een stage en die krijg je niet als je illegaal bent.' Zou Samsom die lui van Binnenlands Bestuur ook 'licht hysterisch' vinden? Laat ik ons groene blaadje in het vak van politiek leider vriendelijk adviseren: laat je niet van je Wilderiaanse kant kennen. Laat die woeste tweets achterwege waarin je mensen die een andere mening zijn toegedaan voor gek, knettergek of licht hysterisch uitmaakt. Ook hier geldt het adagium: hoofd onder de koude kraan en dan pas tikken op je laptop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden