Rechtspositie Chirac volstrekt onduidelijk

* De kwestie houdt Franse juristen al ruim twee jaar bezig: wat precies is de positie van een president die met politieke corruptie in verband wordt gebracht? Speciaal, want daar gaat het hier om, als hij zich daaraan bezondigde voor hij werd gekozen?

De Franse grondwet van 1958 is op dit punt te summier. Artikel 68 zegt alleen maar dat de president niet kan worden vervolgd voor misdrijven die hij in functie beging, tenzij het gaat om hoogverraad, iets wat niet nader wordt omschreven. In dat geval wordt hij in staat van beschuldiging gesteld door een gezamenlijke vergadering van de Assemblée Nationale en de senaat, en berecht door een college van 24 parlementsleden en senatoren.

In januari 1999 preciseerde de Grondwettelijke Raad, een soort Raad van State, bij speciaal besluit dat de president voor het overige immuniteit geniet. (De aanleiding voor die uitspraak was de gebleken betrokkenheid van Chirac bij één van de vier nu lopende onderzoeken.)

De uitspraak zorgde voor grote opwinding omdat zij geen antwoord gaf op de genoemde vragen. En omdat zij totstand kwam onder verantwoordelijkheid van toen nog voorzitter Roland Dumas, de socialistische ex-minister van buitenlandse zaken die op toen al werd verdacht van het aannemen van steekpenningen van het staatsoliebedrijf Elf Aquitaine, iets waarvoor hij nu voor de rechter staat.

In oktober 2000 kwam de Grondwettelijke Raad met een nieuw en veel duidelijker besluit. De president, aldus de raad, geniet een juridisch privilege tot het eind van zijn mandaat. Vervolging van gewone misdrijven wordt tot dat moment opgeschort. Tegelijkertijd echter zette de raad de deur op een kier voor een andere mogelijkheid. Behalve voor hoogverraad kan het college van 24 parlementsleden en senatoren de president ook berechten voor misdrijven die losstaan van zijn functie, en die hij tijdens of vóór zijn mandaat beging. Net als bij hoogverraad moeten Assemblée en senaat daartoe het inititief nemen.

Opnieuw zei de raad echter niets over het horen van de president als getuige. En dat is nu net wat de Franse rechter Eric Halphen wil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden