Rechts Europa groeit naar elkaar toe

(Trouw) Beeld EPA
(Trouw)Beeld EPA

De PVV stevent waarschijnlijk af op een flinke overwinning bij de Europese verkiezingen van morgen. In de uiterst rechtse hoek van het Europees Parlement wordt verwachtingsvol naar Geert Wilders gekeken. Samenwerken met zo’n internationale mediaster is een aantrekkelijke optie. Maar wie maken Wilders het hof?

Keulen ziet zwart van de politie. Maar liefst 5.500 politiemensen zijn zaterdag 8 mei ingezet om pakweg 350 extreemrechtse demonstranten en half zo veel tegendemonstranten uit elkaar te houden. Het gaat er tamelijk ontspannen aan toe. De mobiele eenheid en de waterkanonnen hoeven niet in actie te komen.

Even dreigt het onvriendelijk te worden, wanneer een groep tegendemonstranten probeert op te rukken naar de vrachtwagen die als podium fungeert voor de sprekers. Kordaat politieoptreden voorkomt problemen. De agenten vormen een dubbele linie en duwen de antifascisten naar achteren. Tot groot plezier van de extreemrechtse demonstranten. Over en weer schreeuwt men elkaar leuzen toe. Het ’nazi’s raus’ van de antifascisten wordt beantwoord met ’stasi’s raus’.

De extreemrechtse demonstratie op een plein naast de Kölner Messe is gericht tegen de islamisering. En in het bijzonder tegen de bouw van een grote moskee in Keulen, de grootste van Europa zelfs. Dit is een manifestatie van geestverwanten van Geert Wilders afkomstig uit Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Italië, Spanje, Vlaanderen, Noorwegen en Tsjechië.

Behalve vlaggen van hun landen van herkomst voeren de demonstranten spandoeken mee die weinig te raden overlaten. Zo vijandig als ze tegenover de islam staan, zo welwillend staan ze tegenover Israël. En ook de vrijheid van meningsuiting gaat de aanwezigen zeer aan het hart. Was hij er geweest, dan had Geert Wilders het schouwspel ongetwijfeld glimlachend aangezien.

Als voorzitter van het comité Steden tegen islamisering is Filip Dewinter een van de hoofdsprekers. Dewinter roept Keulen uit tot ’hoofdstad van het verzet tegen de islamisering in Europa’. Zijn speech is van het soort ’van dik hout zaagt men planken’. Sinds het Vlaams Belang zware electorale concurrentie heeft van de partij van ex-judobondscoach Jean-Marie Dedecker, is de toon weer radicaler geworden.

De fluitconcerten en het geschreeuw van de tegendemonstranten zwellen aan als Dewinter het woord neemt. Hij zoekt meteen de confrontatie op: „Ik heb lang gedacht dat na 1945 de dictatuur in Duitsland voorbij was en dat er democratie was. Maar ik heb me vergist. De rechtse dictatuur is alleen maar vervangen door een linkse. De nationaal-socialistische dictatuur heeft plaats gemaakt voor een politiek-correcte multiculturele dictatuur.” Dewinters publiek lacht en juicht. „De multicultuur is het paard van Troje van de islam. Multicultuur is multiconflict is multicriminaliteit. Wij zullen de islamieten en de islamisten duidelijk maken dat hun ideologie hier niet thuishoort”, schreeuwt Dewinter zijn gehoor toe. Wilders zou het gezegd kunnen hebben.

Een paar weken eerder sprak ik Filip Dewinter in een Antwerps café aan de Scheldekaaien. „Onze stijl is niet één op één gelijk”, zegt Dewinter, „maar ik herken wel erg veel als ik naar Wilders kijk. Als kleinere partij met een paar kopmannen moet je wel provoceren, anders krijg je nooit invloed op de agenda.”

De avonturen van Wilders zijn voor Dewinter een soort déjà vu, zegt hij. De manier waarop Wilders tegemoet wordt getreden door politieke tegenstanders en de media, verschilt niet veel van wat Dewinter en toen nog het Vlaams Blok overkwam. „Wilders heeft de islamisering als thema, zoals wij de vreemdelingen hadden. Allebei krijgen we heel veel weerstand van het establishment. Dat katapulteert hem in de rol van outsider en dat brengt successen, net zoals dat ons gebeurd is. Wilders provoceert met heel scherpe standpunten en met zijn film Fitna zoals wij dat deden met ons 70-punten plan tegen de immigratie. Er wordt nu een proces tegen hem aangespannen, precies zoals ze dat tegen ons hebben gedaan. Het kan bijna niet méér gelijk oplopen.”

Dewinter ziet eigenlijk maar één groot verschil: bij het VB heeft dat allemaal een kleine twintig jaar geduurd, bij Wilders twee jaar. Dewinter c.s. hebben de tijd gehad om hun partij organisatorisch en programmatisch uit te bouwen. Intussen werken er 160 mensen voor het Vlaams Belang.

De normalisering van partijen als het Vlaams Belang en de PVV is volgens Dewinter de moeilijkste fase. Zijn partij worstelt met het cordon sanitaire, de afspraak van alle andere Vlaamse partijen om niet samen te werken met het VB. „Ze proberen ons nog steeds op extreme uitspraken te pakken”, zegt Dewinter, „net zoals ze bij Wilders doen. Die opereert heel handig door zijn strijd tegen de islamisering zo nadrukkelijk te verbinden met die vóór de vrijheid van meningsuiting.”

Eén kanttekening maakt Dewinter daarbij, eentje die ik eigenlijk van alle gesprekspartners te horen krijg: „Zijn voorstel om de Koran te verbieden, schiet te ver door. Hoe kun je nu zo principieel opkomen voor de vrijheid van meningsuiting en tegelijk de Koran verbieden? Ik denk dat Wilders er zelf ook mee in zijn maag zit. Net als met zijn voorstel om alle islamieten de toegang tot de Europese Unie te ontzeggen. Het moet wel realistisch blijven.” De Vlaming heeft ook nog een advies voor zijn Nederlandse geestverwant: „Ik hoop dat Wilders zich niet laat verleiden tot regeringsdeelname. Dan knijpen ze hem dood, dan wurgen ze hem.”

Dewinter wil niet met zoveel woorden zeggen of hij Wilders wel eens gesproken heeft. Hij laat doorschemeren van wel, maar daar blijft het bij. Indirecte contacten zijn er in ieder geval wel. „We groeien langzamerhand een beetje naar elkaar toe. Discreet, zonder media er bij, via alle kanalen die voor zoiets nodig zijn. Wij zorgen dat Wilders voldoende geïnformeerd is over ons, rechtstreeks. Dat doen we via allerlei vormen van parallelle diplomatie. Langzaam maar zeker krijgen we een betere verstandhouding, dat blijkt ook uit interviews die Wilders geeft.”

Twee bestuurders van de dit jaar in Kopenhagen opgerichte International Free Press Society (IFPS) spelen een cruciale rol in dat proces. Paul Beliën, een journalist die getrouwd is met VB-parlementariër Alexandra Colen, en Bjorn Larsen, de penningmeester van de IFPS. De IFPS organiseert bijeenkomsten waarop Wilders het woord kan voeren (in Kopenhagen en Washington) en zamelt geld in om zijn advocatenkosten te dekken. Vorige maand was ook Filip Dewinter te gast bij de IFPS. En op 14 juni spreekt Wilders bij de Deense Free Press Society, de moederorganisatie van de IFPS.

Wilders zelf lijkt nog niet helemaal te weten hoe het moet met eventuele samenwerking in een rechts blok in het Europees Parlement. Op 15 december 2008 zette hij in de Israëlische krant Haaretz de deur voor samenwerking met het Vlaams Belang voorzichtig open. ’Er komen andere geluiden uit het Vlaams Belang. Sommigen, zelfs uit de Joodse gemeenschap, zeggen dat ze veranderd zijn. Dat ze hun discours veranderd hebben. Anderen zeggen dat dit niet het geval is. Ik moet het bekijken en met mensen spreken en het nader bestuderen. Ik zeg niet dat het onmogelijk is.’ Een jaar eerder had Wilders in dezelfde krant samenwerking met het VB juist uitgesloten, vanwege het door Belgische Joodse leiders gesignaleerde antisemitisme van die partij. In HP/De Tijd van 19 december 2008 zei hij over samenwerking met het Vlaams Belang: ’Ik sluit niks uit. Ik wil samenwerken met iedere partij die democratisch is gekozen en niet over de schreef gaat. Niet met een partij als het Front National van Jean-Marie Le Pen. Niet met racisten. En ook niet met een Engelse partij als de British National Party; dat is een foute partij, die praat over blank en zwart. Daar wil ik verre van blijven. Maar kijk naar zo’n Deense Volkspartij, waar ik laatst langs ben geweest en waar ik heb mogen speechen. Die deugen van alle kanten.’ In het Reformatorisch Dagblad van 1 mei 2009 nam hij weer wat afstand. Een woordvoerder van de PVV betitelde geruchten over gesprekken met Dewinter als ’pertinente onzin’ en zei samenwerking in ’een rechts blok’ af te wijzen.

De Deense Volkspartij (Dansk Folkeparti, DF) speelt een centrale rol in de pogingen tot een rechts blok te komen van partijen die de strijd tegen de islamisering en de immigratie en tegen het Turkse lidmaatschap van de EU als hun hoofdtaak zien. De DF, met strakke hand geleid door voormalig ouderenverzorgster Pia Kjaeresgaard, heeft een sleutelpositie in de Deense politiek. Al acht jaar helpt de DF de conservatieve regering aan een meerderheid. In ruil daarvoor is het strenge immigratie- en integratiebeleid van de partij Deens regeringsbeleid geworden. De DF werkt in het Europees Parlement al nauw samen met de Italiaanse Lega Nord – regeringspartij en sterk tegen immigratie en islamisering gekant.

Mogens Camre zit sinds 1999 voor de DF in het Europees parlement. Eerder zat hij 20 jaar in het Deense parlement voor de sociaal-democraten. „Wij hebben ons formeel bereid verklaard om na de verkiezingen niet alleen met de Lega Nord samen te werken, maar ook met het Vlaams Belang en met de Oostenrijkse FPü”, zegt Camre. „De PVV van Geert Wilders zou daar perfect bij passen.” Camre heeft eenmaal met Wilders gesproken in Kopenhagen. „Met zijn opvattingen dat de islam het grootste probleem is in Europa en dat massa-immigratie een zeer negatieve invloed heeft op onze samenleving, ben ik het helemaal eens.” Camre heeft zelf ook uitgesproken opvattingen: „Die moslims kunnen gewoon niet meekomen met de moderne wereld. Als er teveel van dat soort mensen naar Europa komen, leidt dat tot grote schade. En de slimme moslims komen niet hierheen. Die zitten bij elkaar en bedenken hoe je een vliegtuig het WTC in kunt vliegen. Er komen hier massa’s mensen heen die de Europese wijze van leven en onze waarden volstrekt afwijzen. Dat is een heel groot gevaar.”

De DF heeft ook oplossingen. Morten Messerschmidt, nu lid van het Deense parlement , gaat Mogens Camre opvolgen in het Europees Parlement. „Als het bad overloopt, moet je eerst de kraan dichtdraaien”, zegt hij. „Dat hebben we de afgelopen jaren gedaan. De immigratie is door ons toedoen aan banden gelegd. We hebben trouwens alleen maar problemen met immigranten uit moslimlanden en uit Afrika. En criminele buitenlanders moeten het land uit. Verder zullen we nooit toestaan dat onze waarden en vrijheden worden afgeschaft. Wat dat betreft hebben de Deense Volkspartij en Wilders dezelfde agenda.”

Op 4 april 2009 hield Geert Wilders een toespraak voor het David Horowitz Freedom Centre in Beverly Hills. Daarin prees hij de Deense Volkspartij aan als een politiek gesproken ’koosjere partij’.

Een Duitse politieagent fouilleert een antifascistische jongere. Hij hoort bij een groep die demonstreert tegen een extreemrechtse manifestatie in Keulen. Het ging er tamelijk ontspannen aan toe. Extreemrechts en extreemlinks schreeuwden elkaar leuzen toe, maar de mobiele eenheid hoefde niet in actie te komen. ( FOTO EPA) Beeld EPA
Een Duitse politieagent fouilleert een antifascistische jongere. Hij hoort bij een groep die demonstreert tegen een extreemrechtse manifestatie in Keulen. Het ging er tamelijk ontspannen aan toe. Extreemrechts en extreemlinks schreeuwden elkaar leuzen toe, maar de mobiele eenheid hoefde niet in actie te komen. ( FOTO EPA)Beeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden