Rechter sluit vuile staalfabriek

Zuid-Italiaanse stad Taranto zit klem tussen werkgelegenheid en gezondheid

Het Zuid-Italiaanse Taranto ziet gespannen uit naar de komst, vandaag, van twee bewindslieden uit Rome. De ministers van milieu en economische ontwikkeling komen naar de havenstad om te bemiddelen in een uit de hand gelopen conflict rondom Ilva.

Ilva is een staalfabriek, de grootste van Europa. Het is ook de grootste werkgever in Taranto en omgeving. Maar de fabriek is zwaar vervuilend en haar uitstoot is kankerverwekkend. Daarom is een rechter afgelopen weekeinde tot een omstreden besluit gekomen: ze wil dat het bedrijf dichtgaat en pas weer wordt geopend als het aan de Europese milieueisen voldoet. Drie leden van de bedrijfstop heeft ze huisarrest gegeven.

De rechterlijke uitspraak zorgt voor grote spanningen. Ilva vecht de uitspraak aan; ondertussen worden de hoogovens niet stilgezet. "Er is de afgelopen tien jaar al ruim een miljard euro uitgegeven om de uitstoot schoner te maken", zegt interim-topman Bruno Ferrante. Hij waarschuwt: "Staal is een strategisch product. We maken er auto's en huishoudelijke apparaten mee en het is essentieel voor de bouw. De staalproductie stopzetten, betekent Italië stopzetten."

Ook de meesten van de twaalfduizend werknemers willen dat de fabriek open blijft. Ze zijn doodsbang om hun baan te verliezen; die angst is groter dan hun angst voor kanker. "Dat krijg je pas als je zeventig bent", zegt een jonge werknemer in het avondjournaal op tv. Het is in deze onderontwikkelde streek - in de hak van de Italiaanse laars - moeilijk om ander werk te vinden.

Arbeiders hebben de afgelopen dagen gestaakt en met blokkades de weg naar Bari versperd. De sfeer is zo grimmig dat de betreffende rechter extra beveiliging heeft gekregen.

Al decennialang is bekend dat Ilva ongezond is voor de 200.000 inwoners van Taranto. Uit een studie van het ministerie van gezondheidszorg blijkt dat tussen 1995 en 2008 het aantal gevallen van kanker hier 15 procent hoger was dan in de rest van de regio. Voor longkanker is het percentage 30 procent. Het sterftecijfer in verband met tumoren, aangetaste longen en zieke spijsverteringskanalen is hoger dan elders.

Aldo Ranieri werkt sinds vijftien jaar bij Ilva en juicht de uitspraak van de rechter toe. Samen met honderden stadsgenoten gaat hij vandaag de straat op voor een schonere leef- en werkomgeving.

"De lokale, regionale en landelijke politici die ons zogenaamd vertegenwoordigen, hebben ons bedrogen. Niemand van hen heeft Ilva, die onze stad vergiftigt, tegengehouden", zegt hij op de radio. "Het deugt niet dat wij de gezondheid van onze kinderen moeten inruilen voor een baan."

De ministers zijn wat hem betreft niet welkom. "Zij behartigen alleen maar de belangen van Ilva. We hadden hier graag eerder ministers gewild, aan de ziekenhuisbedden van onze kinderen."

De kwestie brengt de regering van Mario Monti in een lastig parket. Wat weegt ten tijde van deze economische crisis zwaarder: milieuverontreiniging of duizenden arbeidsplaatsen? Het kabinet zegt er alles aan te willen doen om de milieuproblemen aan te pakken terwijl de hoogovens open blijven. "Van je baan verliezen word je ook ziek", meent de minister van gezondheidszorg.

Minister van milieu, Corrado Clini, denkt dat de rechter in Taranto haar boekje te buiten is gegaan; híj gaat over milieubescherming, niet de rechter. Clini: "Zo creëren we onzekerheid omtrent het industriële systeem van Italië. Daarmee komen buitenlandse investeringen in gevaar."

Als de bemiddeling vandaag tot niets leidt, overweegt de regering om het Constitutionele Hof te laten oordelen of de rechter in Taranto te ver is gegaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden