Rechter schorst topman Eneco

President-commissaris Edo van den Assem, voorzitter van de raad van commissarissen van Eneco, moet op last van de Ondernemingskamer opstappen. Beeld Hollandse Hoogte / Martijn Beekman

De Ondernemingskamer vervangt president-commissaris Edo van den Assem en gelast een onderzoek naar de interne puinhoop bij het bedrijf. Een overwinning voor de centrale ondernemingsraad.

Snoeihard en glashelder. Dat stempel drukt de centrale ondernemingsraad (cor) van Eneco op de uitspraak die de Ondernemingskamer in Amsterdam gisteren deed. De rechter gelast een onderzoek naar het wanbeleid binnen het energiebedrijf en zet president-commissaris Edo van den Assem aan de kant. Voor hem wijst de Ondernemingskamer, een onderdeel van het Amsterdamse gerechtshof, een tijdelijke vervanger aan.

De uitspraak is een ferme overwinning voor de cor, die de zaak had aangespannen. Het medezeggenschapsorgaan vond dat het door de raad van commissarissen (rvc) buitenspel was gezet in het proces rondom het opstappen van topman Jeroen de Haas en het aanstellen van zijn vervanger, Ruud Sondag. De rechter stelt de cor in het gelijk. "Een zorgvuldig medezeggenschapstraject is niet gevolgd."

Toen de rvc eind april bij de cor aanklopte voor de profielschets van de nieuwe topman, had Sondag op dat moment al de status van 'voorkeurskandidaat'. De rechter begrijpt dat het medezeggenschapsorgaan er niets voor voelde om voor spek en bonen nog advies uit te brengen.

Het is al lange tijd onrustig bij Eneco, nu nog in handen van 53 gemeenten. Vorig jaar besloten de aandeelhouders het energiebedrijf te verkopen, maar het privatiseringstraject verloopt sindsdien erg moeizaam. Vier kampen, te weten de raad van bestuur, raad van commissarissen, centrale ondernemingsraad en de aandeelhouders, lagen geregeld met elkaar in de clinch.

Escalatie

Voorafgaand aan de start van het privatiseringstraject werd door de verschillende kampen nog afgesproken om samen te werken. De Ondernemingskamer oordeelt dat deze samenwerking helemaal niet tot stand is gekomen en dat de aandeelhouders enerzijds en Eneco - zowel het bestuur als de rvc - anderzijds in toenemende mate tegenover elkaar zijn komen te staan. Het ontbrak de verschillende kampen aan de wil om tot een overeenstemming te komen: er werd bij een verschil van opvatting volgens de rechter juist gekozen voor escalatie en eenzijdige stappen.

Aandeelhouders willen zelf bepalen aan wie ze hun belang verkopen, maar de top van Eneco vreest dat bij een privatisering het groene karakter van het bedrijf in geding is. Toen topman De Haas deze vrees uitsprak, vonden aandeelhouders dat het bestuur zich op de vlakte moest houden met betrekking tot de verkoop. Ook bleek dat Eneco gemeenteraadsleden benaderde, iets wat de aandeelhouderscommissie ervoeren als ongewenste lobbyactiviteiten. Een aantal kritische aandeelhouders dreigde uit onvrede de rvc naar huis te sturen omdat deze niet ingreep.

Hierop volgde een periode van bemiddeling die tot verbazing van de Ondernemingskamer neerkwam op onderhandelingen tussen aandeelhouders en de rvc, zonder de aanwezigheid van de raad van bestuur. Sterker: de rvc nam beslissingen die in de ogen van de rechtbank behoren tot het domein van het bestuur en vonden dit een gegronde reden om te twijfelen aan een juist beleid binnen Eneco.

Opsteker

Het conflict liep zo hoog op, dat bestuursvoorzitter De Haas zich in maart genoodzaakt voelde op te stappen. De cor meende dat hij daartoe werd gedwongen omdat de rvc onder aanvoering van Van den Assem het vertrouwen in De Haas had opgezegd. Uit onvrede hierover stapte de cor naar de Ondernemingskamer. Deze achtte de lezing van het mededingingsorgaan zeer aannemelijk.

De weigering van de rvc om de ondernemingsraad openheid van zaken te verschaffen, staat volgens de rechter op gespannen voet met de wet. En, sterker: de Ondernemingskamer twijfelt er ernstig aan of er grond was voor het opzeggen van het vertrouwen in De Haas. Een opsteker voor de teruggetreden topman.

Als laatste concludeert de rechter dat de rvc bij de aanstelling van Sondag begin mei als de nieuwe topman niet heeft gewacht op advies van de cor. Omdat president-commissaris Van den Assem een prominente rol speelde gedurende de gehele periode van wanbeleid, zette de Ondernemingskamer hem gisteren aan de kant. De Kamer hoopt zo op een herstel van de onderlinge verhoudingen binnen Eneco.

Eneco zegt in een reactie medewerking te verlenen bij het onderzoek naar het beleid en de gang van zaken bij het energiebedrijf. De centrale ondernemingsraad laat weten blij te zijn dat de rvc op de vingers is getikt. "De rvc controleert, en bestuurt dus niet. Ze zaten te veel op de stoel van het bestuur. Daar was de rechter snoeihard en glashelder over."

Lees ook:

Zorgen over ‘angstcultuur’ in de top van energiebedrijf Eneco

Er heerst een angstcultuur in de top van Eneco, waaraan de raad van commissarissen debet is.

Conflicten zijn bij Eneco aan de orde van de dag

Groen en duurzaamheid zijn de begrippen waarvoor energiebedrijf Eneco zegt te staan. Maar het bedrijf is nu vooral het toneel van bestuurlijke conflicten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden