Rechter laat veel vragen onbeantwoord

Voorwaardelijke celstraf en 4500 euro boete voor Fuentes Bloedzakken worden vernietigd

Rechter Julia Patricia Santamaria houdt het beeld van Spanje als dopingpermissief land overeind. De uitspraak gisteren in de zaak Eufemiano Fuentes, de gynaecoloog-dopingarts, kwam de Spaanse rechter op een storm van kritiek te staan. 'Een farce', kopte enkele Spaanse sportwebsites. Fuentes, spil in de grootste Spaanse dopingzaak tot nu, kreeg een jaar voorwaardelijke celstraf en een boete van 4500 euro.

Fuentes heeft de regels inzake de publieke gezondheid overschreden, oordeelde Santamaria in Madrid. De arts mag de komende vier jaren zijn beroep niet uitoefenen. Bij gebrek aan een strafblad stond hij gisteren na de gerechtelijke uitspraak meteen weer op vrije voeten. Met het magere verdict komt een einde aan Operación Puerto, het politieonderzoek dat met Fuentes' arrestatie op 23 mei 2006 een wijdvertakt bloeddopingnetwerk blootlegde.

Op meer feiten hoeven de dopingspeurders waarschijnlijk niet meer te rekenen, tot grote opluchting van veel, hoofdzakelijk Spaanse, sporters. De rechter verbood in haar vonnis het Wereld Anti-Doping Agentschap (Wada) en enkele internationale sportfederaties de 211 bloedzakken van 35 onbekende atleten te mogen analyseren. Of het Wada hiertegen in beroep gaat, was gisteren niet bekend.

Sportief Spanje dat toch al een naam heeft op te houden als het meest achterlijke land in West-Europa waar het om dopingbestrijding gaat, kan opgelucht ademhalen. In Fuentes' boekhouding met pseudoniemen zouden niet alleen wielrenners acteren maar ook topatleten, bekende tennissers en stervoetballers van Real Madrid en Barcelona. Het was pas na Fuentes' aanhouding en na veel aandringen van het Wada, het IOC en de Europese Unie dat Spanje zijn eerste anti-dopingwet tekende.

Het 'trackrecord' van Fuentes vertoont opmerkelijke parallellen met de succesjaren, de 'Sigle de Oro', van de Spaanse sport. Volgens sportjournalist Hans Vandeweghe in zijn boek 'Wie gelooft die coureurs nog', leunde de Spaanse Armada lang op twee pijlers: het geneesmiddel epo en het topsportmodel met de veelzeggende naam Godenmakers. Spanje wilde op de eigen Spelen in Barcelona in 1992 een verpletterende indruk maken. De gouden medailleoogst verdertienvoudigde na Seoul 1988, schrijft Vandeweghe, En ja, dokter van heel veel atleten en niet uitsluitend wielrenners was Fuentes, de man die er zijn weinig vleiende bijnaam aan overhield: de Vampier van Madrid.

Niet onvermeld mag blijven dat de bevoegde autoriteiten in andere landen zich veel harder opstelden in Operación Puerto dan de Spaanse. Sporters wier namen door de Guardia Civil werden achterhaald konden in Duitsland (Jan Ullrich), de VS (Tyler Hamilton) of Italië (Ivan Basso) op weinig genade rekenen. Allen werden met terugwerkende kracht voor lange tijd geschorst en in sommige gevallen werden hun uitslagen geschrapt.

De weinige Spaanse coureurs die wel voor hun rol werden beboet in de omvangrijke bloeddopingzaak, kregen 'hulp' via een omweg. Alejandro Valverde bijvoorbeeld, de kopman die in eerste instantie niet in het vizier verscheen van justitie. Nadat zijn naam in 2007 opdook vocht hij zijn schorsing met succes aan bij het Internationaal Sporttribunaal. Valverde bleef echter een verdachte en toen in 2009 het Italiaanse Olympisch Comité (Coni) zijn bloedwaarden van het jaar ervoor vergeleek met die uit het lab van Fuentes, hing Valverde. Hij had op de rustdag in de Tour de France in 2008, in Italië, bloed moeten afstaan na een controle. Valverde mocht pas begin 2012 weer aan fietsen denken.

In het kielzog van Fuentes' kreeg wielercoach Ignacio Labarta een celstraf van vier maanden. Fuentes' zuster en vertrouweling Yolanda en voormalige ploegleiders Manolo Saiz en Vicente Belda werden vrijgesproken.

Dossier Mantova
In de schaduw van de zaak Fuentes maakt Italië zich op voor een ander groot dopingproces, het dossier Mantova. Het gerechtelijk onderzoek spreekt van een direct verband tussen de Italiaanse apotheker Guido Nigrelli uit de buurt van Mantova en de Italiaanse Lampre-ploeg. De zaak waarin verschillende Italiaanse maar ook buitenlandse coureurs worden genoemd, kende gisteren zijn eerste zittingsdag. Nigrelli zou vanuit zijn apothekerszaak in 2008 en 2009 renners van verboden middelen als epo, testosteron en corticosteroïden hebben voorzien.

Volgens Italiaanse kranten behoorden oud-wereldkampioen Alessandro Ballan, Damiano Cunego, Alessandro Petacchi en ex-Raborenner Michael Rasmussen tot de bekendste klanten van Nigrelli. Met nog drie dagen te gaan tot de proloog van de Giro d'Italia zaterdag, leeft bij de organisatie de vrees dat het nieuws over de dopingzaak de Ronde naar de achtergrond dringt. Temeer daar het Italiaans Olympisch Comité (Coni) sinds vorige week inzage heeft in het dossier. Coni is verantwoordelijk voor handhaving van de anti-dopingregels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden