Rechter kritiseert varkenswet

DEN HAAG - De varkenshouders hebben een voorlopig succes geboekt bij de rechter in hun strijd tegen de gedwongen inkrimping van de varkensstapel. De Haagse rechtbank bepaalde gisteren dat de varkenshouders recht hebben op een schadevergoeding.

Ook vindt de rechter dat het ministerie van landbouw nog onvoldoende duidelijk heeft gemaakt dat alleen door een drastische stap als het inkrimpen van de varkensstapel het mestoverschot kan verminderen. Als minister Apotheker dat niet kan aantonen, kan de rechter een streep zetten door de omstreden plannen voor de varkenshouderij.

Minister Apotheker reageerde laconiek op de voorlopige uitspraak van de rechtbank. Hij verwacht dat hij kan aantonen dat een inkrimping van de varkensstapel nodig is om het mestoverschot te beperken. Apotheker gaat mogelijk in beroep tegen de uitspraak, maar wacht waarschijnlijk af of de rechtbank in januari bij zijn standpunt blijft.

Militant

De procedure tegen de staat was aangespannen door de Nederlandse vakbond van varkenshouders (NVV). De militante vakbond is zeer gekant tegen de algemene korting van de varkensstapel. Precies een jaar geleden ging de Kamer na felle debatten akkoord met de voorstellen van de toenmalige minister, Van Aartsen. Eerst moest het mes in tien procent van de varkensstapel, en als dat nodig was, in 2000 nog eens 15 procent. Als motivatie daarvoor gold de noodzaak het mestoverschot te verminderen. Andere maatregelen om dat overschot te beperken, zoals ander veevoer, boden volgens het kabinet onvoldoende soelaas.

De varkenshouders voerden bij de rechter aan dat het mestoverschot veel kleiner is dan destijds bij de voorbereidingen van de wet werd verondersteld. Zij maakten daarbij gebruik van cijfers van het Centraal bureau voor de statistiek. Van de terugdringen van het mestoverschot is in hun ogen al een belangrijk deel gerealiseerd, terwijl de omstreden wet nog niet in werking is getreden.

- Vervolg op pagina 7

Apotheker denkt rechter met cijfers te kunnen overtuigen VERVOLG VAN PAGINA 1

De rechtbank stelt in haar vonnis dat de staat de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek niet heeft weersproken. Voor een oordeel over de eis van de varkenshouders, zijn de cijfers volgens de rechter “van essentieel belang.”

De overheid krijgt de gelegenheid zich nog eens over deze kwestie uit te laten, zodat de rechter alsnog het gelijk van de varkenshouders dan wel van de staat kan vaststellen. Minister Apotheker denkt de rechter met zijn cijfers te kunnen overtuigen.

Nu al waarschuwt de rechter dat, als de inkrimping van de varkensstapel een buiten-proportionele maatregel blijkt te zijn, de wet in strijd zal zijn met Europese regels. De rechter zal dan de wet op het gebied van de varkensrechten onverbindend moeten verklaren.

Het ontbreken van een schaderegeling strookt niet met Europese regels, stelt de rechter vast. Alleen in buitengewone omstandigheden mag de staat afzien van zo'n schaderegeling. Daarvan is nu de rechter nu niet overtuigd.

Bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer heeft vooral het CDA vorig jaar aangedrongen op een schaderegeling. Ook in de Eerste Kamer vreesden partijen dat het ontbreken daarvan in strijd zou zijn met Europese regels. Minister Van Aartsen zei destijds dat dat niet zo'n vaart zou lopen. Naar aanleiding van het voorlopige vonnis riep het CDA minister Apotheker op snel duidelijk te maken of hij doorgaat met de inkrimping van de varkensstapel.

Landbouworganisatie LTO Nederland zei in een eerste reactie blij te zijn met de uitspraak. “Wij hebben ook steeds voor schadeloosstelling gepleit”, aldus advocaat G. Snijders van LTO. De organisatie is zelf ook een juridische procedure begonnen. Volgens de raadsman is het te vroeg om die af te blazen.

Voorman Wien van den Brink van de de Nederlandse Vakbond Varkenshouders reageerde “verheugd” op de uitspraak van de rechter. “Vorig jaar, toen de wet werd aangenomen, spraken we van een zwarte kerst. Nu spreken we van een verlichte kerst.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden