Rechter kan niks met dode IS-strijder

Tegenslag OM in omvangrijk jihadproces

Opnieuw verliest het Openbaar Ministerie grond onder de voeten in het grote jihadproces tegen Nederlandse aanhangers van de terreurorganisatie Islamitische Staat. Eén van hen is zo goed als zeker al dood. Hij moet dus van de lijst geschrapt, oordeelt de Haagse rechtbank.

De rechters stuurden al eerder twee andere jihadverdachten naar huis. Zij hoeven hun maandenlange voorarrest niet langer uit te zitten. Een aanwijzing dat hun eventuele straf straks niet al te zwaar zal uitpakken, als ze al niet worden vrijgesproken.

En met een hoogstwaarschijnlijk dode Nederlandse IS-strijder op de lijst van aanvankelijk tien verdachten kan de rechtbank niets, werd gisteren duidelijk. In de zaak tegen Soufiane Z. werd het OM daarom niet ontvankelijk verklaard. Maar dat wil het proces gewoon doorzetten zolang het bewijs van diens dood ontbreekt. Het OM gaat daarom in beroep tegen de beslissing van de rechtbank.

Soufiane Z., die in december 2013 vanuit de Haagse Schilderswijk naar Syrië vertrok om deel te nemen aan de gewapende strijd van IS, werd in het mega-jihadproces nog wel als verdachte aangemerkt, hoewel hij al sinds januari van dit jaar niets meer van zich liet horen. Zijn stilzwijgen op Twitter en Facebook was ongebruikelijk. Z. was zeer actief op de sociale media. Hij werd bekend met zijn schokkende wervingsfilmpje 'Oh, oh Aleppo' over de strijd in deze Syrische stad.

Een broer van Soufiane Z., ook Nederlandse IS-strijder en ook verdachte in dit proces, nam afgelopen voorjaar contact op met een zus. Of zij aan vader wilde doorgeven dat Soufiane de dood vond tijdens een bombardement in Kobani. Soufiane was daar met vrienden die voor hun leven moesten rennen. Hij vluchtte niet.

De Nederlandse veiligheidsdiensten AIVD en MIVD kunnen zijn dood niet bevestigen. Er doken nooit foto's op van zijn lichaam. Volgens de rechtbank is het aannemelijk dat die foto's niet te vinden zijn omdat het lichaam van de man onder het puin ligt na de bombardement op Kobani.

De rechters denken niet dat de verdachte zijn dood in scène heeft gezet om zo een veroordeling bij verstek in Nederland te ontlopen. In dat geval zou hij zijn familie hebben voorgelogen en het zou bovendien niet kloppen met zijn stilzwijgen op sociale media.

Advocaat Bart Nooitgedacht van de dode verdachte vindt het een 'verstandige beslissing' van de rechtbank en zegt niet te snappen waarom het Openbaar Ministerie het zo ver heeft laten komen. De twee officieren van justitie wisten tevoren dat zij een lastige en schimmige zaak op hun bord hadden gekregen. "Het is een boeiende zoektocht", zeiden zij bij aanvang van het grote proces tegen de Nederlandse veronderstelde ronselaars en medestrijders van IS.

Drie vermoedelijke Nederlandse jihadgangers zijn gisteren op de grens van Bulgarije en Turkije opgepakt. Onder hen zijn een jongen van 18 uit Almere en een meisje van 17 uit Utrecht. Beiden werden sinds vorige week vrijdag vermist. Van de derde is de identiteit niet bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden