Rechter in VS wijst claims af

Twee claims van ex-dwangarbeiders zijn door een Amerikaanse rechter afgewezen. Dat is een tegenvaller voor de Amerikaanse advocaten van ex-dwangarbeiders, die bij Duitse bedrijven proberen schadevergoedingen te krijgen. Ook kan het oordeel negatief uitpakken voor claims van Nederlandse ex-dwangarbeiders.

De uitspraak versterkt de positie van de Duitse industrie bij de onderhandelingen over schadevergoedingen. Dat kan betekenen dat ex-dwangarbeiders, of groepen onder hen, minder geld krijgen.

Ex-dwangarbeiders hebben in de VS rechtszaken aangespannen tegen zo'n 50 grote Duitse ondernemingen. Volgens het Amerikaanse recht geldt de uitspraak bij zo'n 'class action', waarbij één persoon claimt, voor een hele groep gedupeerden. De claims tegen Ford en het chemieconcern Degussa en Siemens zijn nu afgewezen.

Naast de rechtszaken, onderhandelden Amerikaanse advocaten met de Duitse industrie. De standpunten liggen ver uiteen. De advocaten eisen 20 miljard dollar, de industrie wil niet meer dan 1,7 miljard betalen. Ook is er onenigheid over de vraag of bedrijven claims moeten betalen, die later binnenkomen.

De uitspraak versterkt de positie van de industrie bij de onderhandelingen, vreest ook Lothar Evers. Hij is verbonden aan het Bundesverband Information und Beratung für NS Verfolgte, dat ex-dwangarbeiders steunt. Het is volgens Evers maar de vraag of de uitspraak een compromis oplevert. ,,De Duitse industrie moet weten dat we geen kudde makke schapen zijn die om een aalmoes bedelen. We vechten door.''

De rechter erkent in zijn uitspraak dat de dwangarbeid een misdaad was, maar stelt dat de Amerikaanse politiek dergelijke claims internationaal moet regelen. Evers: ,,De rechter ziet het niet als zijn taak te interveniëren in de internationale politiek.''

De uitkomst van de onderhandelingen en de rechtszaken kan van belang zijn voor de 14 500 Nederlandse ex-dwangarbeiders, die via de Stichting Burger Oorlogsgetroffenen (SBO) een schadeclaim indienden. Volgens Jan Driever van de SBO is er weinig kans dat een hogere rechter de claims toewijst. ,,In Amerika zijn hogere rechters vaak conservatiever.''

Nederland mocht, ondanks pogingen van het ministerie van VWS, niet bij de onderhandelingen zijn. De SBO gaat in oktober toch naar Washington. Driever: ,,We maken ons geen illusies dat we bij de onderhandelingen kunnen zijn. Maar als we de Nederlandse ex-dwangarbeiders op de agenda krijgen, is dat al heel wat.'' Minstens duizend Duitse ondernemingen gebruikten in de oorlog dwangarbeiders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden