Rechter: Bitcoin is geen geld

Virtuele munt is slechts een ruilmiddel, net als een postzegel en een Vlaamse reus

Slecht nieuws voor de adepten van de bitcoin. De virtuele munt is geen geld, maar simpel een ruilmiddel. Daarmee komt de bitcoin op gelijke voet te staan met postzegels, sieraden, goud en zilver, of, voor wie handelt in konijnen, de Vlaamse reus.

Deze week heeft de rechter in Almelo in een civiele procedure de eerste jurisprudentie over de bitcoin aan het recht toegevoegd. Kern van de uitspraak is dat vorderingen die zijn gebaseerd op de gedachte dat de bitcoin geld is, worden afgewezen. In het dagelijkse gebruik betekent dit dat een automaat waaruit bitcoins getapt worden geen geldautomaat heet. Betalen met bitcoins zou dan ook ruilen tegen bitcoins moeten heten.

Waar ging het in de zaak bij de rechtbank Almelo over? De Boer, de namen zijn gefingeerd, sprak met Jansen af dat hij 2750 bitcoins zou leveren tegen betaling van ruim 22.000 euro. De 22.000 euro werden betaald. De Boer leverde echter niet de overeengekomen 2750 bitcoins, het waren er slechts 990. De koper van de bitcoins stapte naar de rechter en eiste uiteraard de aankoopwaarde van de niet geleverde bitcoins terug. Jansen deed er echter nog een schep bovenop en vroeg ook om een schadevergoeding van 132.792 euro. Dat bedrag is gebaseerd op de koersstijging van de bitcoin sinds de afspraak tot de levering in augustus 2012 werd gemaakt. En de vordering van de schadevergoeding is weer gestoeld op het idee dat de bitcoin geld zou zijn in de betekenis die het Burgerlijk Wetboek geeft aan geld.

En dat is nu net niet de weg die de Almelose rechter heeft gevolgd. Het mag dan zo zijn dat de gebruikers van de bitcoins hun virtuele geld opslaan in zogeheten wallets, digitale portemonnees, maar dat wil nog niet zeggen dat de bitcoin daarmee identiek is aan de euro. De bitcoin-gebruikers spreken over rekeningen, maar dat zet die rekeningen nog niet op één lijn met de bekende bank- en girorekeningen. De bitcoinrekening wordt niet beheerd door een bank- of giroinstelling, maar louter en alleen door de bitcoinrekeninghouder zelf en dus is er volgens de wetgeving geen sprake van giraal geld.

Is het dan gangbaar chartaal geld? Ook niet. Er is nu eenmaal afgesproken via de Europese wetgeving dat de euro het enige wettige betaalmiddel is. Wordt naast de euro de virtuele munt dan wellicht gedoogd als valuta? Nee, zegt de rechter, van gedogen is geen sprake. Immers vorig jaar december heeft de minister van financiën de Tweede Kamer laten weten dat van het tolereren van de bitcoin als geldmiddel geen sprake zal zijn.

De bitcoin, die ook nog eens niet door een overheid wordt gereguleerd of centraal wordt uitgegeven, is volgens de rechter dus geen geld, maar een ruilmiddel. En daarmee krijgen de digitale uitwisselingsprogramma's waar door vraag en aanbod de waarde van de bitcoin wordt bepaald, dezelfde status als een ruilmarkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden