Recessie en duur kaartje deren museumbezoek niet

Rijen wachtenden voor de dit jaar geopende Hermitage aan de Amstel in Amsterdam tijdens de Museumnacht. (FOTO MARCEL ANTONISSE, ANP) Beeld ANP
Rijen wachtenden voor de dit jaar geopende Hermitage aan de Amstel in Amsterdam tijdens de Museumnacht. (FOTO MARCEL ANTONISSE, ANP)Beeld ANP

De entreeprijzen van veel musea zijn de afgelopen jaren flink gestegen, maar het aantal bezoekers is alleen maar toegenomen. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat de investeringen die musea doen om aantrekkelijker te worden voor een breed publiek, succes hebben en meer mensen verleiden tot een bezoek, ondanks de hogere toegangsprijzen.

Ook de economische recessie speelt de musea opvallend genoeg in de kaart. Weliswaar kwamen er in 2009 minder buitenlandse toeristen naar Nederlandse musea, maar dat werd gecompenseerd door een toename van het aantal Nederlandse bezoekers. Dat correspondeert ook met het feit dat meer Nederlanders in 2009 de vakantie in eigen land doorbrachten. Al met al kregen de 55 grootste musea van Nederland dit jaar ongeveer evenveel bezoekers als in 2008: rond de elf miljoen. Een goede prestatie in het licht van de recessie, constateert woordvoerder Bert Boer van de Nederlandse Museumvereniging, zeker omdat een museumkaartje tegenwoordig al gauw tien tot vijftien euro kost, al zijn er ook nog genoeg (kleinere) musea die vijf euro vragen. „Kennelijk heeft men dat er wel voor over, en dat komt ook doordat musea steeds aantrekkelijker worden, niet alleen met mooie tentoonstellingen voor een breed publiek, maar ook met een goede museumwinkel en een prettig restaurant.”

Dat musea aantrekkelijke vrijetijdsbestedingen zijn geworden, is volgens Boer ook te danken aan de komst van een nieuwe generatie directeuren. „Overwegend veertigers, die er veel sterker op gericht zijn om het publiek te behagen dan de vorige generatie. Dat moeten ze ook wel, nu de subsidies steeds minder worden en de overheid cultureel ondernemerschap stimuleert.”

Ook het aantal mensen met een museumjaarkaart is fors gestegen. Tussen 2003 en 2008 steeg het aantal kaarthouders van 120.000 naar ruim 600.000. Het totale bezoek aan de 440 bij de museumkaart aangesloten musea steeg in die periode van tien miljoen naar ruim veertien miljoen.

Diverse musea zagen in 2009 hun bezoekcijfers flink stijgen, met als een van de uitschieters het Fotografiemuseum Amsterdam, dat vooral dankzij de tentoonstelling van Richard Avedon 190.000 bezoekers trok, tegen 107.000 in 2008. Het Zaans Museum dat werd uitgebreid met het Verkade Paviljoen, noteerde 60.000 bezoekers, drie keer zoveel als normaal. Bij Paleis Het Loo kwamen 360.000 mensen, 44.000 meer dan in 2008.

Opvallend is de groei van het aantal jonge bezoekers bij Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam: ruim 40 procent meer dan in 2008. In de leeftijdscategorie tot en met 18 jaar was sprake van een stijging van 29.000 naar 41.000. Jongeren kwamen vooral af op de videotentoonstelling van Pipilotti Rist en de mode-expositie Art of Fashion. Het Rotterdamse museum trok 225.000 bezoekers en verwacht in 2010 een stijging naar 240.000 bezoekers. Er komen onder meer exposities van Carsten Höller, Atelier Van Lieshout en Kees van Dongen.

Ook de zeven grootste musea in Leiden hadden een succesvol jaar en boekten met ruim 720.000 bezoekers gezamenlijk bijna 10 procent groei ten opzichte van 2008. Teylers Museum in Haarlem doorbrak dankzij de expositie over Anton Mauve voor de derde keer in zijn lange geschiedenis de grens van 100.000 bezoekers. Alleen in 1996 met de opening van de nieuwbouw en de tentoonstelling over Michelangelo in 2005 werden hogere bezoekersaantallen gehaald dan de 115.000 in 2009. De Haagse musea draaiden ook uitstekend met nieuwe records voor het Fotomuseum Den Haag (Erwin Olaf, Man Ray en Sally Mann) en GEM, museum voor actuele kunst (Michael Raedecker, Tjebbe Beekman).

Bij de Amsterdamse musea Van Gogh, Anne Frank Huis en Rijksmuseum waren de bezoekcijfers respectievelijk gelijk, iets hoger en iets lager. Het Tropenmuseum is zeer tevreden met zijn 176.000 bezoekers. Ietsje lager dan vorig jaar, maar dat was dan ook te verwachten, gezien de sluiting van een half jaar van het Tropenmuseum junior. Het afgelopen jaar geopende Hermitage aan de Amstel trok aanzienlijke bezoekersaantallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden